LIÊN HỆ QUẢNG CÁO: 0989.467.685 - info@caytrongvatnuoi.com

Đặc điểm sinh trưởng và sinh sản của ốc hương

Chỉnh sửa lúc 27/09/2018

Đặc điểm sinh trưởng của ốc hương

Sinh trưởng của ốc hương là quá trình lớn lên liên tục về kích thước vỏ và trọng lượng cơ thể, thể hiện qua sự gia tăng số lượng tầng xoắn của vỏ. Sự lớn lên của ốc hương phụ thuộc vào giai đoạn phát triển, sức khỏe và điều kiện sống.

Sinh trưởng theo giai đoạn phát triển

Sinh trưởng của ấu trùng bơi (Veliger)

Sinh trưởng của ấu trùng bơi trong điều kiện nuôi nhân tạo như sau.

Tăng trưởng của ấu trùng veliger ốc hương (Babylonia areolata)

Tăng trưởng của ấu trùng veliger ốc hương (Babylonia areolata)

Tốc độ tăng trưởng tuyệt đối và tỉ lệ tăng trưởng bình quân ngày của ấu trùng giai đoạn trôi nổi được xác định là 26,5 nm/ngày và 3,98%/ngày.

Sinh trưởng của ấu trùng bò lê và con non (Juvenile)

Sau khi biến thái hoàn toàn và chuyển sang giai đoạn bò lê, ốc con bắt đầu lớn lên rất nhanh. Vỏ ốc mòng, hình thành sắc tố ngoài mặt vỏ và số vòng xoắn tăng lên. Số vòng xoắn ốc liên quan đến kích thước vỏ như sau:

chieu cao va kich thuoc vo oc huong

Tốc độ tăng trưởng của ốc hương con rất nhanh, đặc biệt là sau 10 ngày đầu chuyển biến thái. Tỉ lệ tăng trưởng bình quân ngày giảm dần ở những ngày tiếp theo. Nhìn chung, so với các loài động vật thân mềm khác, ốc hương là lòai có tốc độ tăng trưởng nhanh.

Sinh trưởng và tỷ lệ sống của ốc hương giống sau 40 ngày ương tính từ khi biến thái chuyển sống đáy trong điều kiện nhiệt độ nước: 26 – 33oc, độ mặn: 30 – 35‰, pH: 7,8 – 8,3.

Sinh trưởng và tỷ lệ sống của ốc hương giống sau 40 ngày ương

Sinh trưởng theo nhóm kích thước

Tốc độ sinh trưởng của ốc hương khác nhau ở các nhóm kích thước khác nhau, ốc có kích thước càng nhỏ thì tốc độ tăng trưởng càng cao, nhanh nhất là nhóm kích thước 1 – 10 mm vài 0 – 20 mm; tăng trưỏng chậm nhất, gần như không đáng kể là nhóm kích cỡ trên 40 mm. Điều này phù hợp với quy luật sinh trưởng của sinh vật nói chung và động vật thân mềm nói riêng: thời kỳ nhỏ tăng trường nhanh về kích thước, thời kỳ lớn tăng trưởng nhanh về trọng lượng, thời kỳ thành thục sinh dục hầu như không tăng trưởng do lúc này năng lượng chủ yếu sử dụng cho tích luỹ sinh dục và sinh sản.

Một số yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng của ốc hương

Ảnh hưởng của độ mặn đến sinh trưởng của ốc hương

Độ mặn ảnh hưởng đến quá trình trưởng và phát triển của ốc hương. Ở độ mặn thích hợp, ốc hương sinh trưởng và phát triển tốt. Ở khoảng độ mặn không thích hợp chúng sinh trưởng chậm, hoặc không sinh trưởng, không tồn tại. Độ mặn thích hợp cho tăng trưởng của ốc hương giai đoạn ấu trùng trôi nổi cỡ 30 – 35‰. Độ mặn < 20‰ và > 40‰ ốc hưởng tăng trưởng chậm và chết hoàn toàn ở độ mặn 15 và 45‰. Đối với giai đoạn ốc bò, khả năng thích nghi với độ mặn của ốc tăng lên. Chúng có thể tồn tại và sinh trưởng chậm ở độ mặn 15‰ va 40‰, độ mặn 30 – 35‰ là thích hợp nhất, nhưng ở các độ mặn thấp hơn 30‰ ốc hương nếu được thuần hóa thích nghi thì cũng có tốc độ tăng trưởng tương đương.

Ảnh hưởng của thức ăn đến sinh trưởng của ốc hương

Tảo đơn bào là thức ăn chính của ốc hương giai đoạn ấu trùng bơi. Trong đó loại tảo Nannochloropsis oculata, Plarymnas sp, Chaetoceros muelleri được sử dụng làm thức ăn cho ấu trùng. Kết quả nghiên cứu cho thấy sử dụng kết hợp các loại tảo cho kết quả cao hơn khi sử dụng đơn loài: kích thước ấu trùng lớn hơn, thời gian hoàn thành biến thái nhanh hơn và tỉ lệ sống cũng đạt cao hơn. Ngoài ra một số loại thức ăn nhân tạo như Pripark, Lansy, APo cũng được dùng bổ sung trong quá trình ương nuôi. Các loại thức ăn này không những cung cấp nguồn chất dinh dưỡng tổng hợp, còn giúp cho sản xuất chủ động hơn, không phụ thuộc vào điều kiện thời tiết khí hậu.

Đọc thêm  Kỹ thuật khắc phục bệnh cá trong giai đoạn chuyển mùa

Đặc điểm sinh sản của ốc hương

Đặc điểm giới tính

Ốc hương là loài có giới tính phân biệt và thụ tinh trong. Quan sát màu sắc và hình dạng vỏ ngoài không thể phân biệt ốc đực và ốc cái mà phải dựa vào các đặc điểm khác nhau chính như sau để phân biệt giữa con đực và con cái:

phan biet oc huong duc va cai

Trong đó 2 đặc điểm dễ quan sát nhất để phân biệt đực cái qua hình thái ngoài là:

– Con đực có gai giao cấu ở gốc xúc tu phải, đó là một nếp thịt có thể co giãn, nối với một ống dẫn nhỏ đi từ tuyến sinh dục.


– Con cái có lỗ sinh dục ở mặt dưới bàn chân, cách 1/4 chiều dài bàn chân.

Tỷ lệ đực cái trong quần đàn tự nhiên

Kết quả kiểm tra trên 531 cá thể ốc trưởng thành (kích thước > 60mm) có 318 cá thể cái (chiếm 55%) và 213 cá thể đực (chiếm 45%). Tỉ lệ giới tính trung bình được xác định là 1:1,49.

Kích thước sinh sản lần đầu

Kích thước sinh sản lần đầu của ốc hưong trong quần đàỉì tự nhiên được xác định trong khoảng từ 40 – 50 mm chiều cao vỏ và không khác nhau nhiều về kích thước giữa con đực và con cái.

Ốc hương nuôi trong bể xi măng từ con giống nhân tạo đẻ trứng lần đầu sau 7 tháng tính từ khi mới nở ở kích thước từ 40 – 51 mm (trung bình 43,9 mm) đối với con cái và 37 – 49 mm (trung bình 43,9 mm) đối với con đực. Bọc trứng của lần đẻ đầu  tiền(trung bình 12,1 x 4,3 mm) và chứa 80 – 169trứng/bọc.

Tập tính sinh sản

Trong mùa sinh sản, ốc thường kết cặp vào chiều tối và ban đêm trước khi đẻ trứng. Tinh trùng của con đực theo ống dẫn tinh qua gai giao cấu chuyển sang cơ thể con cái và được giữ íại trong buồng thụ tinh. Trứng thành thục giai đoạn 4 theo ống dẫn trứng ra buồng thụ tinh và tạỉ đây trứng gặp tinh trùng và được thụt tinh trước khi đẻ ra ngoài. Ốc đẻ lần lượt từng bọc trứng và chúng thường đẻ vài chục bọc trong một lần sinh sản. Ốc di chuyển dần sau mỗi lần đẻ một bọc trứng và bọc trứng đẻ ra dính vào đáy cát tạo thành những dải bọc trứng liên tiếp, ốc đẻ trứng vào ban đêm, cũng có khi bắt đầu vào buổi chiểu và kết thúc vào sáng hôm sau.

Hình thái bọc trứng: Bọc trứng (egg capsules) của ốc hương là một túi trong suốt hình tam giác ngược, bên trong chứa đầy trứng và dung dịch albumin keo nhầy. Phần cuối của túi trứng dính vào một cuống nhỏ và bám vào đáy bể băng một đế bám. Bọc trứng căng phồng dịch có tác dụng như một phao nổi. Cuống bọc trứng nhỏ và dài giữ cho bọc trứng luôn lơ lửng trên tầng đáy và để bám giữ cho bọc trứng ở nguyên vị trí, không bị di chuyển bởi dòng chảy.

Kích thước trung bình của bọc trứng là: chiều dài tổng cộng (gồm cả phần chứa trứng và phần cuống) 29,94 mm;  chiều dàì bọc chứa trứng 20,8 mm; chiều rộng bọc trứng 9,75 mm; chiều dài cuống 9,14mm.

Mùa vụ sinh sản

Ốc hương có khả năng thành thục quanh năm. Ti lệ thành thục cao nhất đạt được từ tháng 3 đến tháng 10 (60 – 90%); tháng 11 và 12 tuy vẫn bắt găp các cá thể thành thục nhưng tỉ lệ thấp, không đáng kể. Ốc thường đẻ nhiều nhất vào những đêm thuộc kỳ triều cường.

Sức sinh sản

Ốc hương cái thu được từ quần đàn tự nhiên nuôi trong bể nhân tạo mỗi lần đẻ khoảng từ 18 – 75 (trung bình 38) bọc trứng. Mỗi bọc trứng chứa khoảng 168 – 1849 trứng (trung bình 743 trứng). Sức sinh sản tính trung bình cho một con cái thành thục trong điều kiện tự nhiên là 56.424 trứng/lần đẻ. Sức sinh sản trung bình cho một con cái thành thục trong bể nuôi nhân tạo là 38.677 trứng/lần đẻ.

Đọc thêm  Ương nuôi cá hương giống

Các giai đoạn phát triển phôi và ấu trùng

Phát triển trong bọc trứng

Trứng thụ tinh có hình cầu, đường kính trung bình khoảng 242 µm. Phân cắt tế bào và phôi kéo dài trong 48 giờ. Phôi vị dạng khối hơi dài, kích thước trung bình 355 x 255 µm. Sau 60 giờ, phôi chuyển sang giai đoạn ấu trùng quay (trochophord). Ấu trùng dài, có vỏ mỏng và đối xứng hai bên; đĩa tiêm mao hai bên đầu dày, tiêm mao ngắn, hoại động quay yếu. Càng về sau vỏ hình thành rõ hơn, hơi tròn ở đuôi. Đĩa tiêm mao lớn dần, mông như haj cánh bướm, tiêm mao rõ, dài, hoạt động liên tục, quay nhanh. Kích thước ấu trùng từ 336 – 396 µm.

Giai đoạn veliger có chiều dài vỏ 395 – 419 µm. Vỏ trong suốt, hình bầu dục hơi xoắn (đỉnh và miệng vỏ nằm trên một mặt phẳng), có nắp vỏ, hai thùy tiêm mao có viền chấm sắc tố vàng dậm, có thể nhìn thấy rõ chân nhỏ và hai điểm mắt. Nội quan dần dần hình thành và mất đối xứng hai bên. Ấu trùng hoạt động mạnh trong bọc trứng. Tỷ lệ thụ tinh trung bình đạt 85%.

Hoạt động nở trứng

Ở điều kiện nhiệt độ nước 26 – 27°c, độ mặn 33 – 35‰, sau 5 – 6 ngày, ấu trùng veliger thóat ra khỏi bọc trứng và phát triển tự do trong môi trường nước. Đến thời điểm này, có một cơ chế sinh hóa nào đó chưa xác định được – lỗ thóat (escape aperture) nằm ở mép trên của bọc trứng mở ra, ấu trùng lần lượt rời khỏi bọc trứng bơi ra ngoài môi trường nước. Thời gian cho toàn bộ ấu trùng thoát ra khỏi bọc trứng kéo dài khoảng 24 giờ. Do phôi được bảo vệ và phát triển trong bọc trứng nên tỷ ỉệ nở khá cao, đạt 90%. Tuy nhiên khi ấp trứng ở nhiệt độ cao (29 – 31oC), ấu trùng nở sớm hơn (sau 5 ngày) nhưng bị dị hình nhiêu, sự xâm nhập của nấm, nguyên sinh động vật làm tỷ lệ nở thấp hơn.

Phát triển ấu trùng sau khi nở

Cũng như các loàỉ động vật thân mềm chân bụng khác, ấu trùng ốc hương phát triển qua hai giai đoạn: Giai đoạn ấu trùng veliger sống trôi nổi và giai đoạn ấu trùng bò lê sống đáy khác nhau về hình thái cấu tạo, phương thức sống và hình thức dinh dưỡng bắt mồi.

– Giai đoạn sống trôi nổi: Ấu trùng veliger mới nở có chiều dài vỏ từ 435 – 440 µm sống phù du và có tính hướng quang; cơ quan tiêu hóa bắt đầu hoạt động và ấu trùng ăn được tảo đơn bào. Khoảng 6 – 7 ngày sau khi nở, có thể nhìn thấy rõ hai xúc tu, vỏ ấu trùng dày hơn và tầng thân hình thành một vòng xoắn, kích thước ấu trùng khoảng 659 µm. Ấu trùng veliger ngày thứ 11 bắt đầu quá trình biến thái, vỏ có hai vòng xoắn, chân dài hơn, hai cánh tiêm mao teo dần, hình thành ống hút nước. Sau khoảng 18 – 20 ngày sóng phù du, ấu trùng veliger biến thái thành ấu trùng bò lê có chiều dài vỏ khoảng 1349 µm.

– Giai đoạn sống đáy: Ốc con bắt đầu đời sống đáy bằng sự thay đổi hình thức vận động. Chân phát triển dài ra, tiêm mao tiêu biến dần. Chúng chuyển tính ăn từ thực vật sang động vật. Nền đáy cát mịn trở nên quan trọng đối với ấu trùng để vùi mình. Ngày thứ 3 của giai doạn này, ốc con đã có màu sắc vỏ, có thể bò theo thành bể lên khỏi mặt nước, thỉnh thoảng treo ngược mình nổi lên nhờ màng chân để lấy thức ăn. Chúng ăn liên tục và nhanh lớn, tỷ lệ sống đạt 80 – 100% từ 2 tháng tuổi trở đi.

Các giai đoạn phát triển phôi và ấu trùng ốc hương Babylonia weolata

Các giai đoạn phát triển phôi và ấu trùng ốc hương Babylonia weolata

Bạn có muốn nhận nội dung tương tự Thủy sản qua email không?