Thức ăn hỗn hợp dạng viên và dạng mảnh

Thức ăn hỗn hợp dạng viên và dạng mảnh là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh nhưng được bổ sung chất kết dính và được xử lý bằng hơi nước nóng sau đó ép thành viên hoặc mảnh.

Thức ăn dạng viên
Thức ăn dạng viên

Trên thế giới, thức ăn hỗn hợp dạng viên (bao gồm cả viên và mảnh) đã được sản xuất và đưa vào chăn nuôi cách đây khoảng trên 40 năm, còn ở nước ta thì mới chỉ khoảng hai chục năm trở lại đây(ở phía Nam vào đầu thập kỷ 80, còn phía Bắc vào nửa cuối thập kỷ 80 của thế kỷ XX).

Trước đây, cả hai dạng thức ăn viên và mảnh đêu cùng được sản xuất, nhưng ngày nay, nhờ đổi mới thiết bị công nghệ và tính ưu việt của thức ăn viên nên thức ăn hỗn hợp dạng viên được sản xuất là chủ yếu.

Thí nghiệm đã chứng minh, lợn ăn thức ăn hỗn hợp dạng bột mịn thì tăng trọng cao hơn, tiêu tốn thức ăn cho 1 kg tăng trọng thấp hơn so với lợn ăn thức ăn hỗn hợp dạng bột thô. Vậy mà, người ta lại sản xuất thức ăn hỗn hợp dạng viên với kích cỡ viên to gấp hàng trăm lần kích cỡ hạt thức ăn hỗn hợp dạng bột và độ cứng của viên thức ăn cũng lớn hơn độ cứng của bột. Điều này dường như có vẻ mâu thuẫn, nhưng các ví dụ sau sẽ giải thích rõ vấn đề này. Chúng ta thường ăn bánh đậu xanh và bánh bích quy. Bánh đậu xanh và bánh bích quy đều được làm từ nguyên liệu bột mịn; bột đậu xanh sau khi được xử lý và ép thành viên thì thành bánh đậu xanh, còn bột mì được trộn với một số nguyên liệu khác và hương liệu, sau đó được ép thành khuôn và nướng thì thành bánh bích quy. Khi ta ngậm cả hai loại bánh này trong miệng, chúng đều tan ra thành bột. Thức ăn hỗn hợp dạng viên cũng tương tự như vậy, nó được làm từ nguyên liệu dạng bột và sẽ tan ngay trong đường tiêu hóa của vật nuôi.

Trong sản xuất thức ăn hỗn hợp dạng viên cũng có bí quyết, không phải cơ sở sản xuất thức ăn hỗn họp nào cũng nắm được bí quyết này. Đó là bí quyết của việc làm cho viên thức ăn cứng, dai nhưng lại tan nhanh khi vật nuôi ăn vào. Điều này thấy rất rõ khi ăn bánh bích quy, đối với bánh bích quy gia công, ta phải nhai một lúc thì bánh mới vụn ra thành bột, còn đối với bánh bích quy cao cấp thì chỉ cần ngậm trong miệng một lát, nó đã tan ra rồi.

Bí quyết làm cho thức ăn viên tan nhanh nằm ở chất kết dính, độ mịn của hạt thức ăn và công nghệ ép. Rỉ mật đường được cho là một trong các chất kết dính tốt. Hạt thức ăn không chỉ có độ mịn vừa phải mà kích cỡ hạt của các loại nguyên liệu phải tương đối đồng đều nhau. Đối với công nghệ ép viên thì kích thước viên và độ cứng của viên là hai kỹ thuật then chốt. Kích thước viên phụ thuộc vào đối tượng vật nuôi và giai đoạn tuổi, còn độ cứng của viên phụ thuộc áp lực ép viên, áp lực này không được vượt quá 7 kg/cm2.

Thức ăn hỗn hợp dạng viên được ưa chuộng và nhanh chóng đứng ở ngôi đầu bảng bởi vì nó có những ưu điểm dưới đây

Các nghiên cứu cho thấy: Lợn được ăn thức ăn hỗn hợp dạng viên tăng trọng cao hơn 4 – 7%, giảm tiêu tốn thức ăn 5 – 8%, còn gà thì tăng trọng cao hơn 2 – 6%, giảm tiêu tốn thức ăn 8 – 10% so với được ăn thức ăn hỗn hợp dạng bột. Nguyên nhân chính là vật nuôi ăn thức ăn hỗn hợp dạng bột mất nhiều thời gian và phải vận động nhiều hơn. Thời gian ăn của gà đối với thức ăn bột gấp 2,8 lần so với ăn thức ăn viên, còn thời gian ăn thức ăn bột của lợn gấp 2 lần so với ăn thức ăn viên. Trong suốt thời gian ăn, vật nuôi phải vận động để lấy thức ăn, vì vậy, tiêu hao năng lượng cho việc thu nhận thức ăn bột sẽ nhiêu hơn so với thức ăn viên.

Thức ăn dạng bột có tính bụi cao, gây bệnh đường thở cho vật nuôi, thức ăn viên đã khắc phục được nhược điểm này.

Khi vật nuôi ăn, thường có một tỷ lệ thức ăn bị rơi vãi, hoặc bị dính vào máng ăn làm cho gia súc không lợi dụng được hết. Tỷ lệ này đổi với thức ăn dạng bột vào khoảng 8 – 15%, còn đổi với thức ăn viên khoảng 3 – 6%.


Thức ăn hỗn hợp dạng viên có khả năng hút ẩm kém hơn so với dạng bột, điều đó cũng có nghĩa là khả năng xâm nhập của nấm mốc, sâu, mọt, vi khuẩn vào nó kém hơn so với thức ăn bột.

Thức ăn dạng viên được xử lý nhiệt bằng hơi nước nóng trước khi đóng viên nên một số vi khuẩn gây bệnh đã bị tiêu diệt, một số chất kháng dinh dưỡng, độc tố bị phá hủy.

Đối với các trang trại thực hiện việc phân phối thức ăn cho vật nuôi bằng cơ giới hóa, tự động hóa thì thức ăn viên dễ thực hiện hơn thức ăn bột.

Thức ăn dạng viên được nén chặt nên nó có dung tích nhỏ hơn thức ăn bột khi cả hai có cùng một khối lượng. Điều này dẫn đến nó tiết kiệm được dung tích khi vận chuyển và kho chứa.

Do được nén chặt, nên thức ăn viên có năng lượng và hàm lượng các chất dinh dưỡng lớn hơn thức ăn bột khi cả hai có cùng dung tích. Điều đó có nghĩa là với cùng một dung tích thức ăn thu nhận được thì vật nuôi sẽ thu nhận được nhiều năng lượng và các chất dinh dưỡng hơn khi nó ăn thức ăn viên.

Thức ăn bổ sung (vitamin, khoáng, axit amin…) thường ở dạng bột mịn, chúng hay bị lắng đọng xuống dưới và dính vào máng ăn, hoặc chúng bị chừa lại không ăn (đối với gà). Điều này dẫn đến vật nuôi bị thiếu các vi chất. Thức ăn hỗn hợp dạng viên đã tránh được vấn đề nêu trên. Vì, các vi chất đã được ép chặt trong viên thức ăn.

Thức ăn hỗn hợp dạng viên cũng có những khiếm khuyết. Cụ thể là:

Trong quá trình xử lý bằng hơi nước nóng và ép viên ở nhiệt độ cao đã làm giảm hoạt tính của vitamin, các sắc tố, có thể làm biến tính và giảm giá trị sinh học của protein.

Do phải xử lý bằng hơi nước nóng và ép viên nên sản xụất thức ăn hỗn hợp dạng viên sẽ tiêu hao năng lượng lớn hơn so với dạng bột.

Ngoài ra, người ta còn quan sát thấy gà ăn thức ăn hỗn hợp dạng viên hay bị bệnh báng nước (ascite) và gà trống hay bị đột tử.

Ý kiến mọi người cho bài viết này

Chưa có ý kiến nào cho bài viết Thức ăn hỗn hợp dạng viên và dạng mảnh. Mọi người đang mong chờ đóng ý kiến của bạn.

Ý kiến của bạn