Thức ăn hỗn hợp dạng bột

Thức ăn hỗn hợp dạng bột là loại thức ăn được phối hợp từ các nguyên liệu đã qua nghiền ở dạng bột.

Ví dụ: Các nguyên liệu như hạt ngô, mì, mạch, khô dầu đậu tương, khô dầu lạc, dừa, bông… đều được phơi, sấy khô (độ ẩm dưới 15%) và được nghiền thành bột trước khi phối hợp với các nguyên liệu khác (đã ở dạng bột như bột cá, bột sữa khử bơ, premix khoáng, vitamin…) để tạo thành thức ăn hỗn hợp ở dạng bột.

Thức ăn dạng bột
Thức ăn dạng bột

Ở trên thế giới vào khoảng 40 – 50 năm trở về trước, còn ở Việt Nam từ thập kỷ 80 của thế kỷ XX trở về trước, thức ăn hỗn hợp dạng bột chiếm tỷ lệ gần như tuyệt đối trên thị trường thức ăn gia súc. Khi thức ăn hỗn hợp dạng viên ra đời thì thức ăn hỗn hợp dạng bột không còn đứng ở vị trí hàng đầu nữa. Ngày nay, nó chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trên thị trường thức ăn hỗn hợp hoặc tồn tại ở các trang trại vừa và nhỏ, các nông hộ tự tổ chức sản xuất và chế biến thức ăn gia súc. Tuy nhiên, nó vẫn chiếm tỷ lệ trên 30% tổng lượng thức ăn được sử dụng trong chăn nuôi hàng năm ở nước ta.

Yêu cầu cơ bản của thức ăn hỗn hợp dạng bột là kích cỡ hạt nghiên. Kích cỡ hạt nghiền khác nhau sẽ cho hiệu quả sử dụng thức ăn và năng suất chăn nuôi khác nhau.

Kích thước của nguyên liệu sau khi nghiền có vai trò quan trọng, nếu thức ăn nghiền to quá sẽ làm giảm mức độ tiêu hóa các chất dinh dưỡng, ngược lại nếu nghiền nhỏ quá (<0,4 mm) sẽ làm tiêu tốn nhiều điện năng, nhưng mức độ tiêu hóa cũng không tăng thêm bao nhiêu. Đồng thời, nhiều thí nghiệm cho thấy, khi thức ăn được nghiền quá nhỏ sẽ làm cho vật nuôi bị loét đường tiêu hóa. Độ mịn hợp lý của thức ăn sau khi nghiền là 0,6 – 0,8 mm.

Ảnh hưởng của độ mịn thức ăn hỗn hợp tới tỷ lệ tiêu hóa và tăng trọng của lợn
Ảnh hưởng của độ mịn thức ăn hỗn hợp tới tỷ lệ tiêu hóa và tăng trọng của lợn

Số liệu ở bảng trên cho thấy kết quả tăng trọng của nhóm nuôi bằng thức ăn dạng bột mịn cao hơn nhóm nuôi bằng thức ăn dạng bột thô là 18,96%, còn tăng trọng của lợn ăn thức ăn dạng bột vừa so với dạng bột thô cao hơn là 11,19%. So với chi phí thức ăn cho một kg tăng trọng của nhóm ăn bột thô thì nhóm lợn ăn bột mịn giảm 14,4% và nhóm ăn bột có độ mịn vừa giảm 8,9%.


Kết quả thí nghiệm trên thế giới cũng như kinh nghiệm thực tế ở nước ta cho phép kết luận là khi chế biến thức ăn hỗn hợp cho lợn thì thành phần nguyên liệu nên nghiền cho đến kích thước trung bình không lớn quá 1 mm.

Thức ăn hỗn hợp dạng bột cỏ một số nhược điểm như sau:

Tính bụi cao, vì vây, nó thường gây các bệnh về đường thở cho vật nuôi còn non. Thường rơi vãi nhiều khi vật nuôi ăn, đặc biệt là gà. Dễ bị hút ẩm dẫn đến làm giảm tương đối giá trị dinh dưỡng của một đơn vị khối lượng thức ăn. Ví dụ 1 kg thức ăn hỗn hợp với độ ẩm 11 %, có giá trị năng lượng là 3.200 Kcal, khi nó hút ẩm tới 15% thì giá trị năng lượng chỉ còn 3.056 Kcal. Độ ẩm cao còn dẫn đến thức ăn dễ bị nấm mốc, vi khuẩn xâm nhập và phát triển. Vì ở dạng bột, nên nó chiếm thể tích lớn hon dạng viên. Điều đó dẫn đến việc chuyển chở và kho chứa cũng cần phải có thể tích lớn hơn.

Các thức ăn bổ sung (vitamin, khoáng, axit amin…) thường ở dạng bột mịn mặc dù đã được trộn vào thức ăn hỗn hợp dạng bột đồng đều, nhưng khi đóng bao, vận chuyển, đặc biệt là khi cho vật nuôi ăn, chúng thường bị lắng đọng xuống phía dưới. Nếu ở trong máng ăn thì phần lắng đọng này thường bị dính vào thành và đáy máng hoặc bị vật nuôi bỏ lại, gọi là thức ăn thừa. Điều đó dẫn đền vật nuôi thiếu các vi chất, mặc dù chúng đã được bổ sung đầy đủ vào thức ăn.

Ý kiến của bạn