Sự sinh sản của kỳ đà

Hình đại diện Sự sinh sản của kỳ đà
Hình đại diện Sự sinh sản của kỳ đà

Bạn đọc cần biết rõ cách thức sinh sản của kỳ đà để có các kiến thức cơ bản chăm sóc kỳ đà sinh sản.

Giống như cá sấu, rùa, ba ba, con kỳ đà cũng đẻ trứng và không biết ấp.

Trong đời sống hoang dã, chỉ đến mùa sinh sản, kỳ đà đực, cái mới tìm đến nhau, và “bắt cặp” chung sống với nhau suốt mấy tháng liền. Giống này cũng đa thê, một đực có thể chung sống với nhiều con cái.

Khi đẻ trứng, kỳ đà cái tìm đến các bộng cây, hốc đất, hốc đá ở ven sông, suối để đẻ trứng. Có bao nhiêu trứng trong bụng nó trút ra hết một lần y như cách đẻ trứng của cá sấu, như rùa chứ không phải mỗi ngày đẻ một trứng như gà cho đến hết lứa trứng thì thôi.

Đẻ xong, kỳ đà cái biết cách ngụy trang rất khéo bằng cách tha đất cát, lá cây phủ lấp ổ trứng của nó để che giấu kẻ thù, toàn là lũ đói khát hung tợn cả. Như vậy cách đẻ trứng của kỳ đà cũng giống như cách đẻ trứng của thằn lằn, rắn mối. Thỉnh thoảng con mẹ mới ghé qua thăm chừng ổ trứng chốc lát rồi quày quả ra đi cho đến ngày bầy con ra đời.

Mỗi năm, kỳ đà đẻ được vài ba lứa trứng. Mỗi lứa đẻ được khoảng mười trứng (lứa so) và từ 15 đến 20 trứng (lứa rạ).

Tuy đẻ số trứng cũng nhiều, nhưng số con nở ra không được bao nhiêu. Đó là diều dễ hiểu. Một phần trứng bị tiêu hao do kẻ thù của chúng như chim, chuột, răn, chồn cáo và cả đồng loại của nó tìm đến bươi móc ra ăn. Một phần do trứng ấp phó thác cho thời tiết. Nếu gặp năm thời tiết ôn hòa thì trứng nở bảy tám chục phần trăm, còn gặp năm thời tiết khắc nghiệt thì coi như… ung thúi hết.

Đó là chưa nói dù số kỳ đà có ra đời được nhiều đi nữa thì trong mấy ngày đầu đời còn ngu ngơ khờ khạo cũng dễ làm mồi ngon cho các thú dữ khác. Vì những lẽ đó nên số kỳ đà trong thiên nhiên mới không được nhiều.

Kỳ đà nuôi nhốt trong chuồng, muốn chúng sinh sản thành công, ta phải thận trọng tuyển chọn từ lúc chúng vừa mới lớn, chưa đến tuổi sinh sản mới tốt. Những con già ba bốn năm tuổi trở đi chỉ nên nuôi thịt.

Phân biệt giới tính

Nếu chỉ quan sát hình dáng chúng sơ qua bên ngoài ta khó phân biệt được giới tính của kỳ đà, vì giữa con đực và con cái có nhiều điểm hao hao nhau. May ra chỉ có người chuyên môn mới nắm bắt được dễ dàng điều này.

Với người không chuyên môn, muốn biết rõ giới tính của kỳ dà chi có cách lật ngửa chúng nằm phơi bụng ra mới biết dược rõ ràng:

Con đực

– Thân mình thon dài

– Đuôi to và dài, gốc đuôi nở to

– Lỗ huyệt lồi cao

– Dùng tay bóp vào gốc đuôi ta sẽ thấy gai giao cấu từ lỗ huyệt lồi lên.

Con cái

– Thân mình hơi bầu.

– Đuôi nhỏ và dài, gốc đuôi nở to

– Lỗ huyệt nhỏ không lồi như lỗ sinh dục của cá.

– Bóp vào gốc đuôi không thấy gai giao cấu xuất hiện.

Chỉ cần vài chi tiết khác biệt đó thôi cũng giúp ta phần biệt được giới tính kỳ đà một cách rõ ràng. Chỉ kỳ đà được vài ba tháng tuổi mới giúp ta dễ dàng phân biệt dược giới tính của chúng.

Chọn con giống

Trong điều kiện con giống kỳ đà còn khá hiếm hiện nay, mà đa số lại còn mang tính hoang dã vì chưa được thuần hóa, nên việc chọn cho được những con kỳ đà đúng chuẩn để nuôi làm giống cho sinh sản là việc vô cùng khó khăn, Vậy, chỉ nên chọn nuôi những con cùng lứa tuổi, khỏe mạnh, không dị tật để nuôi sinh sản.

Ưu tiên chọn lựa những con còn nhỏ tháng tuổi nặng khoảng ba bốn kí, dài hơn mét để dễ tập cho vào nề nếp, tập cho quen dần với môi trường sống mới, như vậy chúng mới sinh sản tốt trong điều kiện nuôi nhốt trong chuồng chật hẹp.

Nên nuôi riêng mỗi ngăn chuồng một đực, một cái, hoặc một đực với vài ba con cái để cho chúng sinh sản mà thôi, như vậy trứng mới “đủ cồ” ấp nở đạt tỷ lệ cao. Thật ra, một kỳ đà đực có khả năng phối giống được bảy, tám con cái, nhưng kết quả cho thấy số trứng nở chỉ đạt chưa tới 40 phần trăm. Kết quả tệ hại đó đáng cho ta suy ngẫm.

Kỳ đà đẻ lứa so chỉ được khoảng 10 trứng, nhưng đẻ các lứa rạ sau này số trứng sẽ tăng nhiều thêm, chừng 15-17 trứng mỗi lứa.

Sinh sản

Đến 18 tháng tuổi, kỳ đà bước vào tuổi trưởng thành, bắt đầu đẻ trứng. Bụng con cái chửa to thấy rõ, điệu bộ chậm chạp dần; Trước khi đẻ, nó cũng lăng xăng tìm một nơi thuận tiện để làm… ổ đẻ. Nhưng, ở đâu cũng gặp nền xi măng, không có một hốc cây, hốc đất nào để gởi trứng vào đó, nên cuối cùng nó phải đẻ đại xuống nền chuồng.

Chủ nuôi nên thu gom ngay những trứng này đem ấp nhân tạo (ấp máy, ấp trấu hay ấp dưới cát như cách ấp trứng ba ba, cá sấu). Nếu chần chừ để lâu những trứng vừa đẻ này sẽ bị chính ngay con kỳ đà bố và các con đồng loại đến ăn hết.

Chỉ có cách ấp nhân tạo, ấp máy mới hy vọng tỷ lệ trứng nở sẽ cao hơn.

Cách nuôi dưỡng kỳ đà con

Vừa lách mình ra khỏi vỏ trứng, đa số kỳ đà sơ sinh đã biết chạy, trông chúng khỏe mạnh. Những con yếu sức thì gần như chỉ muốn nằm bẹp một nơi.

Tốt nhất ta nên bỏ chúng vào thùng carton và úm bằng bóng đèn điện trong ngày đầu để chúng được yên tĩnh nghỉ ngơi.

Qua ngày tuổi thứ hai, ta tập cho chúng ăn uống. Thức ăn là thịt bò xắt nhỏ hoặc cào cào (ngắt bỏ hết chân), cá con… Có con tự biết ăn mồi đựng trong đĩa trẹt, nhưng có con phải đút mồi vào miệng mới chịu ăn.

Trong tuần lễ đầu, mỗi ngày ta cho kỳ đà con ăn khoảng bốn năm bữa, cứ cách vài ba giờ một bữa. Qua tuần sau số bữa ăn trong ngày được bớt đi…

Kỳ đà con rất háu ăn, và nhờ thế mà chúng mau lớn. Chúng chỉ cần chủ nuôi chăm sóc một tháng đầu. Từ tháng thứ hai trở về sau, ta có thể nuôi chúng trong lồng như cách nuôi kỳ đà lớn vậy.

Nếu số lượng kỳ đà con nhiều, ta nên lựa ra những con cùng lứa để nuôi chung, như vậy con khỏe, con lớn không án tranh hết mồi của con nhỏ, con yếu.