LIÊN HỆ QUẢNG CÁO: 0989.467.685 - info@caytrongvatnuoi.com

Làm chuồng trại nuôi lợn

Chỉnh sửa lúc 22/01/2019

Chăn nuôi lợn là một nghề phổ biến ở nước ta, đặc biệt gắn liền với các nhà nông. Nhờ chăn nuôi lợn đã cung cấp nguồn thực phẩm chủ yếu cho đời sống nhân dân ta ngoài ra còn góp phần xuất khẩu. Phân lợn là nguồn phân chuồng chủ yếu cho cây trồng từ trước tới nay. Tuy vậy nghề chăn nuôi lợn cũng chưa được tất cả mọi người hiểu biết một cách sâu sắc. Nói đến nuôi lợn điều đầu tiên là phải xây dựng chuồng trại. Vì vậy khi xây dựng chuồng trại cần lưu ý:

Chuồng trại nuôi lợn phải xây dựng ở nơi không có và không gần mầm bệnh. Khu đất cao ráo, yên tĩnh, dễ thoát nước. Nên cách xa đường giao thông, trường học, nhà máy… để tránh bị ô nhiễm bởi môi trường xung quanh. Cách xa chợ càng nhiều càng tốt. Phải xây chuồng đúng quy cách, phù hợp với từng loại. Nơi xử lý phân, nước tiểu là điều thiết yếu khi xây dựng chuồng trại, cần chú ý cách ly những con ốm, xử lý con chết và nơi nhốt con mới nhập vào.

Chuồng trại phải tiện cho việc chăn nuôi, không để người ngoài ra vào tự do, ngăn chặn các loại gia súc khác và gia cầm vào chuồng lợn. Có biện pháp khử trùng bằng các loại thuốc sát trùng cho người, các loại xe vào trại và dụng cụ dùng cho chăn nuôi.

Thường xuyên làm vệ sinh và định kỳ tổng vệ sinh toàn bộ khu vực chuồng trại, đảm bảo nồng độ khí độc trong chuồng hạn chế ở mức độ thấp nhất.

Khi có dịch bệnh phải khoanh vùng, khu vực không an toàn, người chăn nuôi không đi lại giữa các khu vực, dụng cụ không được chuyển lẫn giữa các khu vực đồng thời tẩy uế chuồng trại theo quy định thú y.

Trồng cây bóng mát trong khu vực chuồng, đảm bảo không khí ôn hòa đủ ánh sáng và mát mẻ (góc thấu quang của các chuồng phải đảm bảo trên 5°, góc nhập xạ đảm bảo trên 27°)

Không trồng những cây ăn quả (táo, nhã n, nho….) gây quyến rũ các loại chim, côn trùng từ nhiều nơi tới sẽ mang theo mầm bệnh và không đảm bảo vệ sinh.

Nơi xây dựng chuồng trại có nguồn nước sạch, dùng nước máy là tốt nhất. Nếu không thì có thể dùng giếng khoan đảm bảo chỉ số vi khuẩn (Chỉ số vi khuẩn E.Coli không quá 1000 con/lít nước). Tránh sử dụng nước ao bèo, tù, đọng ô nhiễm dùng cho lợn uống và rửa chuồng.

Nếu gia đình nuôi ít từ 1 – 2 con thì có thể nuôi trong một gian chuồng nhỏ.

Hướng chuồng và nhiệt độ trong chuồng

Chuồng cần ánh sáng dọi vào buổi sáng, không bị hắt nắng buổi chiều. Tránh mưa hắt từ phía Tây và gió Bắc lùa vào mùa rét, vì vậy cần lưu ý:

Chuồng một dãy, mặt trước hướng Đông – Nam. Chuồng hai dãy xây theo hướng Nam Bắc. Phần chuồng có sân chơi hướng Đông thì dùng để nuôi lợn con, lợn nái nuôi con, nái chửa. Chuồng có sân hướng Tây dùng nuôi nái cai sữa, nái tơ, lợn hậu bị và lợn thịt.

Khoảng cách giữa các chuồng phải thoáng gió, thoáng khí và đủ ánh sáng. Trung bình khoảng cách đó bằng hai lần chiều cao của chuồng (hệ số chiếu sáng của chuồng lợn thịt, vỗ béo: Từ 0,06 đến 0,08, chuồng lợn con, nái sinh sản, lợn hậu bị từ 0,15 – 0,17; lợn đực giống từ 0,20 – 0,22.

Chuồng cần ánh sáng buổi sáng từ 9 giờ đến 14, 15 giờ chiều, ánh nắng này có tác dụng sát trùng ở chuồng đồng thời tạo vitamin D3 giúp lợn sinh trưởng, đồng hóa Ca, P tốt.

Nắng buổi chiều, ngược lại sẽ làm lợn mệt, thở nhiều, dễ bị bệnh mềm xương, con đẻ ra chân yếu do nhiều tia tử ngoại, khác với nắng buổi sáng nhiều tia hồng ngoại.

Nhiệt độ chuồng ảnh hưởng đến thân nhiệt của lợn. Nhiệt độ > 28°c đã ảnh hưởng đến sinh lý lợn ngoại.


Bảng quan hệ giữa nhiệt độ chuồng đến thân nhiệt lợn:

Nhiệt, độ chuồng nuôi 0°c Thân nhiệt lợn 0°c Nhịp thỏ lợn (lần/phút
15 37,8 19 – 20
20 38 36
25 38,3 46
30 38,9 80 – 100
35 39,7 160 – 198

Nếu nhiệt độ chuồng 37°c mà cho lợn tắm mát thì nhịp thở của lợn sẽ giảm từ 152 lần/ phút xuống còn 80 lần/ phút, ảnh hưởng không ít đến chế độ sinh trưởng của lợn.

Nhiệt độ chuồng còn ảnh hưởng đến mức độ tàng trọng và tiêu tôn thức ăn. Cùng chăm sóc và nuôi dưỡng chung một chế độ mà chế độ tăng trọng của lợn cũng khác nhau theo mùa:

Mùa xuân lợn tăng trọng 12,7 kg/ tháng tiết kiệm 30% thức ăn.

Mùa hè lợn chỉ tăng 9,8 kg/ tháng, tiết kiệm 15% thức ăn.

Vì vậy hướng chuồng rất quan trọng cho quá trình phát triển của lợn, cần đảm bảo các yếu tố che nắng mưa tránh giá rét, gió lùa. Mát về mùa hè, ấm về mùa đông và đủ ánh sáng cần thiết cho chuồng lợn.

Lợn nái, ngoài sân vận động còn có sân chơi, mục đích để lợn vận động thoải mái tránh cọ sát nhau, đẻ khó, lợn con tránh bệnh thiếu máu. Sân vận động nên lát gạch, láng xi măng nhưng sân chơi thì trồng cỏ, có cây bóng mát, rộng gấp 4 – 5 lần ô chuồng nuôi, hoặc nếu có điều kiện có bã i chăn thả lợn nái, hậu bị, đực, giống riêng.

Các kiểu chuồng

Chuồng hai dãy

Dùng cho gia đình nuôi nhiều lợn, địa thế rộng.

Từ mái chuồng xuống nền cao 2 m để có đủánh sáng chiếu vào chuồng. Ô chuồng xây cao 0,9m bằng gạch hoặc làm dóng gỗ.

Diện tích chuồng và sân chơi cho các loại lợn
Diện tích chuồng và sân chơi cho các loại lợn

Mái chuồng thì xây các kiểu: Một mái dốc hoặc hai mái đều nhau, hai mái lệch hoặc một mái trên một mái dưới tùy theo điều kiện của từng gia đình và trang trại.

Chuồng một dãy

Dùng cho gia đình nuôi ít lợn, địa dư hẹp.

Ở nông thôn có thể ghép liền cùng chuồng trâu và nhà vệ sinh.

Chuồng một dãy một bậc: Nền chuồng vừa là chỗ nằm, ăn, chứa phân và nước tiểu. Kiểu chuồng này rất thiếu vệ sinh vì vậy nuôi lợn chậm lón. Phải thường xuyên thay chất độn đem ủ.

Chuồng hai bậc: Bậc cao dành cho lợn nằm. Bậc thấp chứa phân chất độn chuồng và nước tiểu.

Chuồng hai bậc hợp vệ sinh hơn chuồng một bậc. Hàng ngày lợn ỉa đái và dẫm đạp chất độn ở bậc hai. Tuy nhiên nếu để quá lâu nước tiểu nhiều, độn ít sẽ ẩm thấp.


Chuồng ba bậc: Bậc một lợn nằm, bậc hai chứa phân, bậc ba nước tiểu và nước rửa chuồng.

Vách ngăn giữa bậc hai và bậc ba nhằm giữ phân và chất độn không tràn xuống bậc ba. Giữa đáy vách ngăn có lỗ thấm nước tiểu và nước rửa chuồng sang. Đây là kiểu chuồng hợp vệ sinh nhất trong ba kiểu chuồng một dãy. Bởi khi nước tiểu, nước rửa chuồng nhiều có thể múc tưới rau hoặc tưới phân ủ.

Tất cả các kiểu chuồng, nền chuồng cần làm cao hơn mặt đất ít nhất 20 cm. Nếu lát cần chọn gạch già, lát thật phẳng. Tốt nhất là láng xi măng vối cát vàng sau đó đầm kỹ, độ dày khoảng 10 cm để tránh lợn gặm gạch làm cho nền trở nên lồi lõm gây đọng nước. Khi làm nền chú ý tạo độ nghiêng từ 2 – 3° về phía có rã nh thoát nước và phân.

Chuồng củi: Hiện nay một số nơi có tập quán làm chuồng cũi, nền lát cao so với mặt đất 50 – 70 cm, làm dóng bằng cây tre hình gỗ để nuôi lợn thịt. Phân và nước tiểu rơi qua kẽ ván xuống đất. Để cho lợn không bị trơn trượt, cầu để gỗ không bào, xẻ kích cỡ 20 cm, ghép có kẽ hở từ 1 – 2 cm. Nếu nuôi theo cách này, cần phải năng cạo phân đem ủ để tránh ô nhiễm.

Chuồng tầng

Để tiết kiệm diện tích, ngay trong chuồng trại khép kín ngưòi ta có thể đóng các chuồng 2 tầng bằng sắt thếp dùng để nuôi lợn con cai sữa sớm đến khối lượng đạt được 25 – 30 kg. Mỗi tầng nuôi khoảng mưòi con, mỗi chuồng hai mươi con, có hệ thống thức ăn và nước uống tự động.

Tận dụng diện tích ở thành phố

Để tận dụng thức ăn và thời gian góp phần nâng cao thu nhập ở thành phố ta chỉ cần một diện tích khoảng 0,7 – 0,9 m2 của công trình phụ đã có thể nuôi được một con lợn thịt đến 90 kg. Hàng ngày dọn phân ngay sau khi lợn ỉa và dội nước cho sạch để tránh ô nhiễm cho gia đình. Gom phân vào thùng đậy nắp kín và đổ hàng ngày theo rác.

Công trình phụ

Hệ thống cống rãnh

Bao quanh chuồng phải thiết kế một hệ thông mương rã nh rộng từ 25 – 30 cm, sâu theo độ dốc để ra hố chứa phân cách từ 10 – 15 m. Bên cạnh có hố ga nhỏ mỗi cạnh 40 cm và sâu 50 cm để lắng cặn lại và hàng tuần phải dọn.

Chuồng làm kiểu hai mái cần có bốn mương: hai mương nhỏ bên trong dọc hành lang và hai mương dọc ngoài chuồng. Mương trong rộng khoảng 10 cm, sâu 8 – 10 cm, mương ngoài rộng 20 cm, sâu 10 cm dốc về hố chứa.

Hố ủ phân

Với quy mô nuôi lợn từ 5 – 10 con nái hoặc 20­30 con lợn thịt cần có hố ủ phân và nước thải riêng để tránh lãng phí phân. Phân có thể ủ tơi hoặc ủ chặt.

Khi ủ trộn thêm phân lân, 1 – 2% Supe lân hay 4 – 5 % bột photphorit hoặc đất bột có tác dụng giữ chất đạm hao hụt ít, sử dụng rất tốt cho cây trồng. Nước phân và phân dùng cho ao nuôi cá.

Tuỳ theo số phân thải hàng ngày cùng chất độn chuồng mà xây dựng hố phân, trên hố có mái che và cạnh hố nước tiểu để tiện lợi cho việc múc tưới cho phân nhanh mục.

Lượng phân thải ra của lợn: Trung bình lợn cái 15 – 50kg cho 1 – 2 kg phân và 1 – 1,5 lít nước tiểu/ ngày/con. Nái tơ 50 – 90 kg cho 5 – 7 kg phân, 2­4 lít nưốc tiểu/ ngày/con. Nái nuôi con và đàn con cho 10 – 12 kg phân và 5 – 7 lít nước tiểu. Một con lợn cung cấp cả năm 1350 kg phân và nưóc tiểu. Ngoài hố ủ phân nói trên người ta có thể xây bể ga, hoặc lắp hệ thông bể ga (như thiết kế của Viện chăn nuôi).

Nếu nuôi 10 con lợn, một ngày có thể cho 30 kg phân (7 kg vật chất khô) và khoảng 75 kg nưóc thải. Thì có thể xây một bể lên men có sức chứa là 75 kg bằng gạch, bê tông có nắp làm bằng kim loại vừa khít vào rãnh và có thể nâng lên hạ xuống tùy theo mức ga, hoặc tấm cao su neoprene chịu lực thấm khí lắp thêm phần trên cùng của bể tiêu, gắn kín để chống rò ga. Bể này có thể cho ta 3.500 lít ga một ngày, đồng thời chống ô nhiễm NH3 do phân tạo ra. Để tiện lợi cho việc thay thế, lắp đặt hệ thống sử dụng ga như nấu nướng, sưởi ấm cho lợn ta nên sử dụng túi ni lon làm bể ga theo hướng dẫn của Viện chăn nuôi.

Dụng cụ dùng cho chăn nuôi lợn

Máng ăn: Máng lợn con tập ăn sốm nên làm bằng tôn, chiều dài máng 10 cm, chiều cao 10 cm có thể sử dụng cho 50 – 60 con. Mỗi ô tập ăn có 2 máng, sau mỗi bữa phải rửa sạch để khô.

Máng ăn cho lợn
Máng ăn cho lợn

Nuôi lợn ở gia đình thì máng ăn cũng là máng uống vì vậy sau khi lợn ăn xong rửa qua nước và đổ nước vào cho lợn uống. Có nhiều loại máng uống tự động lắp sẵn vào hệ thống dẫn nước đến chuồng để lợn uống.

Bạn có muốn nhận nội dung tương tự Chăn nuôi heo qua email không?