LIÊN HỆ QUẢNG CÁO: 0989.467.685 - info@caytrongvatnuoi.com

Làm chuồng trại nuôi gà

Chỉnh sửa lúc 21/01/2019

Nuôi gà vốn là một nghề có lịch sử từ rất xa xưa, ngày nay nhờ sự hỗ trợ của khoa học tiên tiến, nghề nuôi gà ở nước ta lúc này là vừa tiếp thu ứng dụng một cách tích cực, nghiêm túc các tiến bộ kỹ thuật của loài người, lại vừa cần phải tận dụng khai thác một cách hợp lý các kinh nghiệm của cha ông. Đó là sự đan xen giữa cái cũ và cái mới, góp phần làm cho nghề nuôi gà ngày càng trở nên phong phú đa dạng, đạt hiệu quả. Hiện nay ở nước ta đang tồn tại ba hình thức nuôi gà: nuôi thả, nuôi nhốt (trên lồng và trên chuồng) và nuôi nửa thả nửa nhốt. Mỗi hình thức đều có mặt tốt và hạn chế nhất định.

Do vị trí địa lý nước ta phức tạp, đặc điểm khí hậu nóng, có gió mùa, lượng mưa hàng năm lớn, khí hậu giữa các mùa và các vùng thay đổi phức tạp cùng với sự ô nhiễm môi trường do khí thải công nghiệp làm ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe, đời sống và sự phát triển của vật nuôi, đặc biệt là chăn nuôi gà. Do đó hình thức nuôi gà thả hầu như không còn phù hợp với điều kiện tự nhiên ở nước ta như hiện nay. Ngày nay khi nói đến nuôi gà, thì một trong những yếu tố đầu tiên phải làm là chuồng và lồng gà. Trước hết chuồng và lồng có tác dụng bảo vệ gà trước các yếu tố thiên nhiên (thời tiết, khí hậu….), góp phần tích cực trong phòng chống dịch bệnh lây lan. Ngoài ra với mô hình chăn nuôi lớn thì chuồng và lồng gà là một biện pháp không thể thiếu trong việc quản lý đàn gà. Chúng ta có thể nuôi gà trên lồng, trong chuồng hoặc kết hợp cả lồng chuồng. Thông thưòng, việc nuôi gà vối số lượng ít ta nên nuôi lồng để tận dụng các diện tích phụ.

Nuôi chuồng (không có lồng) dùng để nuôi gà thịt và gà đẻ ấp.

Nuôi cả chuồng và lồng (lồng đặt trong chuồng) thường dùng để nuôi gà đẻ lấy trứng và gà con.

Dưới đây xin giới thiệu một số mô hình chuồng, lồng gà trong điều kiện cụ thể ở nước ta.

Chuồng gà

Là công cụ cố định, gắn với diện tích đất nhất định. Như đã trình bày ở trên, nước ta có khí hậu nóng, gió mùa. Vì vậy, chuồng gà cần thiết kế sao cho có thể chống nóng, rét và chống ẩm ướt một cách hiệu quả nhất.

Trước tiên, chuồng gà phải làm trên nền đất cao ráo, thoáng mát về mùa hè, thông thoáng và ấm về mùa đông, tránh được gió lùa. Có khả năng thoát nước tốt không gần ao tù vũng đọng gây ô nhiễm. Cần có nguồn nước sạch thuận tiện cho việc vệ sinh chuồng trại và phục vụ nước uống cho gà.

Nguyên liệu để làm chuồng

Có rất nhiều nguyên liệu để làm tùy theo khả năng và hoàn cảnh của từng gia đình. Chuồng gà có thể được kết cấu bằng những vật liệu chuyên dùng hiện đại hoặc bằng những vật liệu sẵn có ở địa phương và rẻ tiền như gỗ, tre, lưới, kim loại. Tuy vậy cho dù làm nguyên liệu nào đi nữa thì vẫn phải có lớp tường bao quanh khu chuồng, tường cách hiên chuồng 1 đến 1,5 m. Trưòng hợp diện tích hẹp thì có thể tận dụng vách chuồng làm tưòng bao và cần mở thêm các cửa sổ nhằm đảm bảo sự thông thoáng. Mái chuồng nên lợp bằng lá, ngói hoặc bằng phybro xi măng không nên dùng các tấm lợp bằng kim loại.

Nếu là chuồng có tưòng bao thì vách chuồng cần xây cao từ 30 – 40 cm, phần còn lại dùng lưới thép hoặc dùng phên tre, nứa đan thưa để làm phương tiện ngăn cách bảo vệ.

Để chống mưa gió hắt nước vào, phía bên ngoài lưới hoặc phên và cửa cần có rèm che.

Hiện nay có thể tạm chia chuồng gà làm hai loại: chuồng kín và chuồng hở

Chuồng kín: (Còn gọi là chuồng tôi) là loại chuồng thưòng thấy ở các nước có nghề công nghiệp gà phát triển. Chuồng kín hiện đại và có trang thiết bị đồng bộ, hệ thống điều tiết trong môi trường, ánh sáng; hệ thông máng ăn, máng uống, dọn vệ sinh… hoàn toàn tự động hoặc bán tự động.

Chuồng hở: (Còn gọi là chuồng thông thoáng tự nhiên. Đối với loại chuồng này, trang bị đơn giản hơn, có hệ thống đèn chiếu sáng ban đêm, hệ thống tưới nước trên mái, phun bụi, làm mát, quạt, rèm che.

Bất cứ loại chuồng nào cần phải có lớp đệm lót dày 7 – 10 cm (lớp độn chuồng). Nguyên liệu để lót có thể dùng một trong các loại như: dăm bào (là tốt nhất), vỏ trấu rơm hoặc cỏ khô cắt ngắn, bã mía khô… lót chuồng không những có tác dụng phòng tránh dịch bệnh cho gà mà còn góp phần cung cấp phân chuồng cho sản xuất nông nghiệp.

Ngoài ra, nếu nuôi gà với số lượng lớn cần chú ý đến việc bố trí lắp đặt hệ thống máng ăn, máng uống… sao cho khoa học, thuận tiện cho việc chăm sóc đàn gà. Nếu là chuồng để nuôi gà con thì phải có quây gà, đây là công cụ nhất thiết cần có để đảm bảo cho việc chăm sóc và quản lý gà con. Quây gà làm bằng những tấm lưới thép hoặc tấm đan bằng tre, nứa…có kích thước các lỗ khoảng 1 – 1,5 cm. Chiều cao của quây khoảng 45 – 50 cm, không cố định chiều dài, tuy vậy không nên làm quá dài. Trung bình một quây gà có đường kính 3 m thì vừa đủ cho 300 con gà con mới nở. Gà càng lớn thì diện tích cần nhiều hơn khi đó cần mở rộng quây gà cho phù hợp.


Lồng gà

Đây là công cụ tương đốĩ đa năng và cơ động về vị trí hình dáng, kích thước và công dụng.

Tùy thuộc vào số lượng gà nuôi mà lồng có kích thước tương ứng sao cho phù hợp, không nên làm quá chật hoặc quá rộng. Kết cấu của lồng đơn giản và có thể dùng nhiều loại nguyên liệu.

Khi thiết kế kiểu dáng, kích cỡ tùy theo từng giống gà, độ cao của lồng khoảng 40 – 50 cm, rộng 40 – 60cm chiều dài phụ thuộc vào vị trí đặt lồng và số lượng gà.

Đối với lồng nuôi gà lấy trứng: Chiều dài khoảng 1,2m có vách ngăn chia làm ba ô, mỗi ô nuôi ba gà mái đẻ, không nên làm dài quá sẽ không thuận tiện cho việc dịch chuyển và dọn vệ sinh.

Nếu lồng chỉ là công cụ để vận chuyển gà thì kích thước tốt nhất là dài 80 cm, rộng 50 cm, cao 20 cm.

Kết cấu của lồng rất quan trọng, đặc biệt là đáy lồng, cần phải chắc chắn, thông thoáng, dễ thoát phân. Nên dùng kim loại như sắt thép, đưòng kính khoảng 3 – 4 mm hàn thành tấm có rãnh hở 1,5 – 2cm để làm đáy lồng. Có thể hàn thành khung có khoảng cách 10 – 20 cm nếu thép có đường kính lớn, phía trên lót một lớp lưới thép nhổ (lưới có ô vuông hình lục lăng) Cũng có thể thay thế sắt, thép bằng gốc tre già, vót thành những thanh nhẵn rồi ghép thành tấm giống như chấn song cửa sổ, có khe hở 1,5 – 2cm. Lưu ý không nên làm các thanh tre hoặc gỗ quá to, tuy chắc chắn nhưng không đảm bảo vệ sinh, do lượng phân bết lại khá nhiều rất khó khăn cho việc vệ sinh. Nên làm kiểu chấn song cho các vách quanh lồng và phía trên lồng để đảm bảo sự thông thoáng cho gà. Lồng gà loại này thì máng ăn và máng uống treo ở phía trước (bên ngoài). Nếu là máng dài thì máng uống treo phía trên, máng ăn treo phía dưới, cách nhau 10 cm, nếu là máng tròn thì treo xen kẽ nhau.

Lồng nuôi gà đẻ thì tấm đáy chuồng cần lắp nghiêng về phía trưốc, độ dốc khoảng 10° nhô ra khoảng 10 – 15cm và có gò cong lên đón trứng giúp thuận lợi cho việc thu trứng, tránh trường hợp gà làm vỡ.

gò cong lên đón trứng giúp thuận lợi cho việc thu trứng
gò cong lên đón trứng giúp thuận lợi cho việc thu trứng

Lồng nuôi gà con thì đáy lồng phải lót thêm một lốp lưới thép, kẽ hở 1 cm có lóp giấy phía trên. Cứ 4 – 5 ngày thì bỏ lớp giấy lót và sau mười ngày có thể bỏ được cả lưới thép.

Quá trình lắp đặt lồng gà là việc làm đòi hỏi tính khoa học, nhằm bảo đảm và thuận tiện cho quá trình chăm sóc, nuôi dưỡng đồng thời tiết kiệm được diện tích. Lồng nuôi có thể được lắp một dãy, áp lưng vào tường hoặc hai dãy quay lưng vào nhau. Tùy theo độ thông thoáng của chuồng mà có thể lắp đặt lồng gà một, hai hoặc ba tầng sao cho phù hợp. Nếu lắp đặt từ hai tầng trỏ lên thì dưới mỗi tầng cần có các tấm hứng phân (tấm hứng phân có thể bằng kim loại, gỗ, cót ép, nhựa …) đáy tầng trên cách trần tầng dưới không dưới 10 cm, đáy lồng dưối cách nền nhà hoặc chuồng khoảng 30 – 40 cm là hợp lý nhất, không nên thấp quá sẽ làm ẩm ưốt, cao quá làm phân rơi vãi mất vệ sinh, khó thu dọn.

Dụng cụ dùng để nuôi gà

Để đáp ứng nhịp độ phát triển của ngành chăn nuôi, trình độ chuyên môn hóa càng cao, việc nuôi gà ngày càng đòi hỏi những công cụ đặc trưng nhằm đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật ngày một tiên tiến. Từ những dụng cụ nuôi gà thông thưòng như các loại máng ăn, máng uống, quây cúm, ổ đẻ… cho đến những dụng cụ cao cấp như máy ấp, máy nở… đều được các nhà khoa học nghiên cứu và sản xuất trên dây chuyền công nghiệp ngày càng được hoàn chỉnh, phục vụ cho việc chăn nuôi gà. Tuy vậy không phải lúc nào và ở đâu cũng đáp ứng được yêu cầu của người chăn nuôi, hơn nữa để tận dụng nguyên liệu sẵn cỏ mà có thể tự tạo ra những dụng cụ này dựa trên nguyên tắc cơ bản nhất.

Cách bố trí chuồng lồng gà
Cách bố trí chuồng lồng gà

Máng ăn

Nếu như chuồng và lồng gà là phương thức chăm sóc sức khỏe, đời sống của gà thì máng ăn là dụng cụ chứa và cung cấp thức ăn hàng ngày cho gà. Về cơ bản máng ăn cần có các yêu cầu sau; Phù hợp với đặc điểm sinh lý của từng loại gà, khó làm rơi vãi thức ăn và hợp vệ sinh. Ngoài những máng ăn sản xuất theo dây chuyền công nghiệp thì có thể tự làm ra những máng ăn tùy ý, phù hợp như dùng các mảnh gỗ, tôn… gò, ghép thành các máng có hình dáng kích thước phù hợp với chuồng lồng gà. Lưu ý mép gờ của máng tránh làm tổn thương đến da gà, cũng có thể dùng những ống bương, nứa…có hai đầu mật kín, cắt khoét ở khoảng giữa ta sẽ được một máng ăn đơn giản, vệ sinh. Nếu muốn đặt máng này trên nền chuồng thì cần đóng thêm vào phía dưới hai máng gỗ nhỏ ta sẽ có bộ chân chắc chắn. Trường hợp nuôi gà con từ 1 – 2 tuần tuổi thì dùng khay ăn có thể làm bằng tôn, nhôm hoặc nhựa với kích thước khoảng 50 – 60 cm dùng cho 100 gà con ăn, máng có gờ cao khoảng 2 – 3 cm. Với loại máng này sẽ không làm rơi vãi thức ăn nếu gà con vào hẳn trong máng để ăn. Có thể thay thế máng ăn bằng mẹt đan bằng tre…

Máng ăn cho gà
Máng ăn cho gà

Để đảm bảo vệ sinh và giữ máng được bền, đổi với máng làm bằng tre gỗ cần sơn một lớp sơn tốt, nên dùng sơn màu sáng, không nên dùng màu đỏ.

Vị trí đặt máng sao cho đảm bảo tính khoa học, không đặt máng tùy tiện bừa bãi gây khó khăn cho gà khi ăn và làm mất mỹ quan. Nếu gà nuôi trên lồng thì chỉ cần treo máng ở phía ngoài trước lồng với độ cao thích hợp, ngang tầm lưng gà. Ngoài phủ một lớp lưới thép để ngăn chuột vào máng ăn ban đêm.

Nếu nuôi bằng chuồng thì công việc phức tạp hơn: Đặt treo hoặc gắn máng sát vào vách chuồng, lắp thêm một tấm chấn song phía trước, có khe hở vừa đủ cho gà thò đầu vào ăn mà không bước được vào máng hoặc có thể treo máng thành hàng đôi, hai máng áp lưng vào nhau, hai bên phủ tấm chân song (bằng thép hình gỗ, tre). Đối với gà giò từ ba tuần tuổi và gà lớn nuôi nên thường dùng máng ăn tròn có thùng chứa phía trên và khe hở cho thức ăn rơi xuống máng từ từ. Loại máng này được treo thành hàng giữa chuồng một hoặc hai dãy tùy ý. Cho dù nuôi chuồng hoặc lồng, thì độ cao treo máng không phải là cố định, cần điều chỉnh theo độ lớn của gà, dựa trên nguyên tắc miệng của máng ăn luôn luôn ngang vối tầm cao của lưng gà lúc đứng bình thường.

Nếu như không thiết kế để treo được các máng dài mà phải đặt trên nền chuồng hoặc dưới đáy lồng, thì nên làm sao cho gà không vào máng ăn được, Có thể thiết kế một trục cạnh khớp cơ động chạy dọc theo chiều dài máng, với trục này gà không những không vào được máng mà còn không đứng được trên gỗ tránh không để phân gà lẫn vào thức ăn.


Máng uống

Tương tự như máng ăn, nếu không có điều kiện mua máng chuyên dùng ta có thể tự làm bằng những nguyên liệu tận dụng: Như dùng vỏ đồ hộp và một đĩa kim loại hay đĩa nhựa có độ sâu 2 – 3 cm. Đục 2 – 3 lỗ cách miệng, hộp 1,5 cm, đổ nước đầy vào hộp, úp đĩa lên, lật ngược lại. Tiết diện của hộp và đĩa chỉ lớn nhỏ hơn nhau vài cm, nêu đĩa quá nhỏ gà sẽ khó thò mỏ vào, nêu đĩa to quá gà sẽ nhảy vào, gây ô nhiễm nưóc và gà dễ bị nhiễm lạnh. Lúc này hộp là nơi chứa nước, đĩa là nơi cho gà uống nước trong hộp chỉ chảy ra khi đĩa đã vơi nước. Máng được đặt trên nền chuồng hoặc dưới đáy lồng cùng với khay ăn khi sử dụng cho gà từ 1 – 2 tuần tuổi, đối với gà lớn không nên để như vậy vì máng dễ bị đổ, gà sẽ không có nước uống, chuồng lồng thức ăn bị ướt.

Cách treo máng ăn và máng uống phía ngoài lồng gà
Cách treo máng ăn và máng uống phía ngoài lồng gà a. Chấn song sắt hoặc tre để cản gà vào máng

Ngoài ra có thể dùng chai thủy tinh, kim loại, nhựa… hoặc một ống bương có một đầu mặt. Cắt ống bương tạo thành một gáo có chuôi, phía trên gắn một vòng thép để cố định chai. Đổ nước vào chai, chụp gáo lên, lật ngược lại, nước sẽ ra vừa đủ cho gà uống. Máng uống luôn luôn được đặt cao hơn máng ăn khoảng 3 – 5 cm tùy theo độ tuổi của gà, với khoảng cách này chỉ áp dụng cho gà từ ba tháng tuổi trở lên.

Máng uống galon bằng nhựa
Máng uống galon bằng nhựa a. Dung tích 3,8 lít cho gà lớn b.Dung tích 1 lít cho gà con
Máng uống của gà con
Máng uống của gà con
Máng uống chai a. Đai giữ chai b. Chỗ để chứa nước bằng bát, hộp hoặc bằng ống mắt tre
Máng uống chai a. Đai giữ chai b. Chỗ để chứa nước bằng bát, hộp hoặc bằng ống mắt tre

Trường hợp nuôi nền, thì khi lắp đặt máng uông phải chú ý đến việc tránh cho gà làm ướt đệm lót và thuận tiện cho việc thay nước trong máng. Có thể thiết kế các bệ máng uống trên nền chuồng ngay từ khi xây dựng. Bệ máng có thể là một khung kín xây bằng xi măng cao khoảng 15 – 20 cm, rộng 50 – 60 cm, dài hơn máng uống 20 cm, khung bệ (bằng sắt thép hoặc tre gỗ) được đặt trên mặt bệ, khung cần thông thoáng và có thể chịu được trọng lực của máng nước và trọng lượng gà bên trên. Đáy bệ được thông với hệ thống rãnh thoát nước của chuồng.

Máng uống và bệ máng
Máng uống và bệ máng

Diện tích đặt bệ máng không rải chất độn chuồng. Bệ máng có tác dụng, nước do gà làm vung vẩy không bị ướt lớp độn chuồng, không phải mang đi mỗi khi thay nước, khi chưa đặt được hệ thống ống dẫn nước vào tận các máng uống.

Ổ đẻ

Nếu nuôi gà trên lồng không cần ổ đẻ thì nuôi trên nền (đối với gà lấy trứng) ổ đẻ sẽ là công cụ không thể thiếu để tập trung trứng một nơi, trứng không bị rơi vỡ, bẩn, thất lạc.

Theo kinh nghiệm trong nhân dân, thì ổ đẻ được làm rất đơn giản, nhưng khi nuôi nhiều thì cần làm kiên cố, chắc chắn bằng các nguyên liệu tốt như gỗ, tôn…. được thiết kế thành từng cụm, mỗi cụm 10 – 15 cm ổ được sắp xếp làm 2 – 3 tầng như một khu chung cư có nhiều căn hộ, mỗi hộ là một ổ. Cụm ổ được đặt sát vách chuồng có thiết bị cố định vững chắc. Để làm chỗ dừng chân cho gà trước và sau khi vào đẻ, phía trước mỗi tầng hoăc dãy làm những thanh đặt ngang cho gà đậu. Ổ đẻ nên đặt ở vị trí ít ánh sáng nhất trong chuồng.

Ổ đẻ có cửa sập tự động
Ổ đẻ có cửa sập tự động a- Lúc chưa có gà vào ổ; b- Lúc gà đang vào ổ; c- Lúc gà đã ở trong ổ 1- Bản lề cánh cửa sập; 2- Khoảng cửa ra vào 3- Ổ lót trấu hoặc rơm.

Để tiện theo dõi sức đẻ của từng gà mái, ta có thể làm ổ có cửa sập tự động. Loại ổ này có đặc điểm là gà chỉ vào mà không ra được, khi người chăn nuôi mở cửa và bắt thì gà mới ra được. Ổ có cửa sập tự động có thể làm đơn giản bằng gỗ, tôn…. ổ là một hộp kín có cánh phía trước, cánh cửa được thiết kế làm hai mảnh kích thước của cánh cửa rộng hơn khoang cửa để khi sập xuống hoặc gấp lên cánh cửa chỉ đẩy được vào trong.

Khoang cửa cần chú ý sao cho vừa khớp với cơ thể gà tránh trường hợp hẹp quá gà không vào được, rộng quá không những lãng phí mà cửa không sập được. Cửa được mở bằng cách gập đôi cánh cửa về phía trên, khi vào đẻ gà sẽ tự đẩy cửa gập vào theo và phần gập lên của cánh cửa sẽ tự động sập xuống, ổ sẽ được đóng kín.

Công cụ sưởi

Vào mùa đông giá rét, đôi với gà ba tuần tuổi trở lên đã có sức chống rét nhưng đối với gà dưới ba tuần tuổi thì khả năng chống rét rất kém. Do đó, khi mùa đông người chăn nuôi cần cung cấp thêm nhiệt độ cho gà bằng dụng cụ sưởi.

Sưởi ấm cho gà có thể dùng những bóng điện tròn loại có công suất cao (75 – 150W), nên dùng loại bóng mờ tốt nhất là màu đỏ. Tốt hơn cả là dùng công cụ sưởi không có ánh sáng (chạy bằng dây có sợi đốt nóng).

Ngày nay, với sự phát triển của tiến bộ khoa học kỹ thuật, nếu có điều kiện thì nên dùng bóng hồng ngoại để sưởi. Bóng này độ sáng không lớn nhưng nhiệt lượng rất lớn. Tia hồng ngoại có tác dụng kích thích sinh trưởng và diệt khuẩn rất cao.

Hiện nay tại các cửa hàng bán dụng cụ y tế và cửa hàng bán đồ điện, được bán rất nhiều.

Ở những địa phương chưa có điều kiện để dùng công cụ sưởi bằng điện hoặc đề phòng khi mất điện, có thể dùng công cụ sưởi khác cho gà như đốt, sấy củi. Khi sử dụng phương pháp này phải hết sức chú ý đến việc phòng hỏa, tránh làm cho gà bị bỏng, phòng độc do khói, gà sẽ bị ngộ độc vì khói có lượng khí CO, CO2 quá cao.

Công cụ sưởi phải được đặt cách nền chuồng 20 – 30 cm, chụp phản quang và cản nhiệt phía trên. Tuỳ theo công suất của công cụ sưởi mà sử dụng chụp to hay nhỏ. Chụp có thể là những tấm bằng kim loại tròn, sơn màu sáng phía trong, đưòng kính trên 1 m. Hoặc đục một số lỗ thoát khói và bụi cho những công cụ không dùng bằng điện. Cần có thiết bị bảo vệ xung quanh khi công cụ sưởi đặt trực tiếp trên nền chuồng.

Trên đây là một số những công cụ thông dụng nhất không thể thiếu trong mỗi gia đình và cơ sở chăn nuôi gà với số lượng nhiều hay ít,với cả gà lấy thịt hay lồng trứng đều rất cần thiết, đảm bảo chất lượng hợp vệ sinh.

Bạn có muốn nhận nội dung tương tự Chăn nuôi gà qua email không?