Giống cây rừng

Hầu hết giống cây rừng thân gỗ và cây bụi lâu năm là dị hợp và thụ phấn chéo, các cá thể thế hệ sau của chúng có xu hướng biến dị đa dạng, đó là những biến dị cá thể, biến dị trong từng lô hạt giống riêng biệt xuất hiện trong quá trình sinh sản hữu tính.

Những biến dị này có ý nghĩa to lớn đối với sự tiến hóa của loài, là nguồn nguyên liệu vô cùng phong phú và quí giá cho chọn giống. Trong rừng tự nhiên, quá trình thụ phấn, hình thành hạt giống là hoàn toàn ngẫu nhiên, do vậy chất lượng di truyền của hạt giống cũng biến động rất ngẫu nhiên, không thể đáp ứng nhu cầu cho trồng rừng qui mô lớn và có mục đích kinh doanh cụ thể với sản lượng và chất lượng cao. Sản xuất lâm nghiệp hiện đại có xu hướng sử dụng những loài cây mọc nhanh, cao sản và chất lượng sản phẩm mục đích tốt, vì vậy cần sử dụng nguồn hạt giống có nguồn gốc xác định, có phẩm chất di truyền tốt, phù hợp với hoàn cảnh sinh thái nơi trồng rừng và mục đích trồng rừng nhằm mang lại hiệu quả cao.


Tuy nhiên công việc cải thiện giống cây rừng là một công việc phải làm lâu dài, trong khi đó nhu cầu của sản xuất lại đòi hỏi có giống cải thiện càng nhanh càng tốt. Vì vậy cần phải kết hợp hài hòa giữa mục tiêu lâu dài của cải thiện giống cây rừng có mục đích đạt tăng thu di truyền cao nhất trong một đơn vị thời gian ngắn nhất với nhu cầu lớn về hạt giống có chất lượng cao, đồng thời phải đáp ứng được nhu cầu hạt giống trước mắt của sản xuất. Trên thực tế, nhu cầu của thực tiễn sản xuất rất đa dạng, có nhiều loài cây chưa được nghiên cứu hoặc đang nghiên cứu cải thiện giống, do đó cần có biện pháp để loại trừ việc sử dụng vật liệu giống không rõ nguồn gốc, chất lượng thấp. Giải pháp trước mắt trong trường hợp này là tuyển chọn những cây giống hoặc các khu rừng tự nhiên, rừng trồng sẵn có để chuyển hóa thành rừng giống tạm thời cung cấp vật liệu giống cho sản xuất.

Rừng tự nhiên
Rừng tự nhiên

Trong hoàn cảnh thực tế của nước ta, rừng tự nhiên có thành phần loài rất đa dạng, có nhiều loài cây quí có giá trị kinh tế cao, đất nước lại trải dài trên nhiều vĩ độ với địa hình, địa mạo rất đa dạng, độ cao so với mặt nước biển cũng thay đổi từ vài chục mét đến hàng ngàn mét nên hoàn cảnh sinh thái nơi trồng cũng rất đa dạng, việc lựa chọn nguồn hạt giống để trồng rừng có hiệu quả lại càng phức tạp, khó khăn hơn. Công việc này có ý nghĩa quan trọng đối với những loài cây có khu phân bố tự nhiên rộng lớn, bao gồm nhiều tiểu vùng có điều kiện hoàn cảnh sinh thái môi trường sống khác nhau. Những nhân tố quan trọng cần chú ý của môi trường sinh thái là: độ dài của mùa sinh trưởng, chế độ nhiệt trong mùa sinh trưởng, thời kỳ hạn hán hoặc giá rét, độ vĩ, độ cao so với mặt nước biển. Nơi lấy hạt giống là những khu vực có hoàn cảnh địa lý sinh thái riêng trong khu phân bố tự nhiên của loài, có thể coi đây là những chủng sinh thái tốt đáng tin cậy, sau khi chúng được khảo nghiệm tại địa phương sẽ chọn ra được những xuất xứ làm nguồn vật liệu giống trồng rừng có giá trị. Biến chủng hongdurensis của thông Caribê (Pinus caribaea) sinh trưởng nhanh nhất so với các biến chủng khác cùng loài trên các vùng nghiên cứu ở nước ta: Sông Mây (Đồng Nai), Đông Hà (Quảng Trị), và Lang Hanh (Lâm Đồng). Các xuất xứ Pongaki – Papua New Guinea của keo lá to (Acacia mangiumWild), xuất xứ Lewotobi và Egon của bạch đàn (E. urophylla S.T. Black)… là những xuất xứ sinh trưởng tốt hơn những xuất xứ khác cùng loài, được chọn làm nguồn vật liệu giống tốt cho trồng rừng trên vùng đất trống, đồi núi trọc ởcác tỉnh phía Bắc nước ta. Trước khi áp dụng một phương pháp nhân giống cụ thể cho một loài cây rừng nhất định, cần tìm hiểu kỹ đặc điểm sinh học của chúng, nhất là đặc điểm các xuất xứ để có cơ sở khoa học cho lựa chọn đúng loài, đúng xuất xứ làm đối tượng nhân giống cho phù hợp với nơi trồng rừng cụ thể. Tuy nhiên, tuỳ theo hoàn cảnh cụ thể của từng loài cây cũng như mục tiêu của trồng rừng mà sử dụng nguồn hạt giống có mức độ cải thiện di truyền khác nhau.

Ý kiến mọi người cho bài viết này

Chưa có ý kiến nào cho bài viết Giống cây rừng. Mọi người đang mong chờ đóng ý kiến của bạn.

Ý kiến của bạn