August 2019 02:25:05 PM

Giâm hom như thế nào?

Giâm hom có ưu điểm hơn chiết và ghép là trên một diện tích không lớn có thể sản xuất ra được một số lượng cây giống lớn hơn hai phương pháp trên nhiều lần.

Trang thiết bị và yêu cầu kỹ thuật tương đối đơn giản, giá thành cây con hạ nên được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất nông – lâm nghiệp cho nhiều loài cây.

Vật liệu sử dụng để giâm hom có thể là thân cây (bao gồm các dạng thân như thân củ, thân rễ, thân hành), cành, lá và rễ. Mỗi loài cây thường có một loại vật liệu giâm hom phù hợp nhất. Đối với cây rừng thân gỗ, vật liệu giâm hom thường là chồi non, cành non, cành nửa hóa gỗ. Trồng rừng cao sản trên qui mô lớn bằng cây hom là một tiến bộ kỹ thuật đáng kể của ngành lâm nghiệp nước ta trong thời gian gần đây để đáp ứng chu cầu cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp bột giấy, ván nhân tạo, trụ mỏ… Để có vật liệu giống tốt, nguồn giống ban đầu phải được lấy từ những cây đầu dòng, cây ưu việt đã được khảo nghiệm và công nhận. Những cây đầu dòng phải được khảo nghiệm toàn diện, ngoài chỉ tiêu về năng suất và chất lượng sản phẩm còn phải hết sức chú ý đến đặc tính chống chịu điều kiện hoàn cảnh bất lợi của giống (chịu hạn, đề kháng với sâu bệnh hại…). Tại mỗi đơn vị trồng rừng bằng các dòng vô tính cao sản nên xây dựng một vườn giống cung cấp hom để nhân giống cây hom tại chỗ.

Trồng rừng bằng các dòng vô tính cao sản của các loài cây ưa sáng, mọc nhanh được các nước có nền lâm nghiệp phát triển ứng dụng trên qui mô lớn từ vài chục năm gần đây và mang lại hiệu quả to lớn. Đến năm 1984, Công Gô đã trồng được 20.000 ha rừng Bạch đàn, tăng trưởng trung bình đạt 35 trong 6 năm đầu. Braxin có 5 triệu cây hom Bạch đàn được trồng trong năm 1980. Australia trồng vài ngàn hecta Thông Radiata (Pinus radiata) và Thông Caribaea cho đến năm 2002 bằng cây hom. (LĐK). Trong thời gian gần đây, nước ta phát triển trồng rừng bằng các dòng vô tính cao sản. Hiện nay đã có 5 dòng vô tính Bạch đàn, 6 dòng vô tính Keo lai và 2 dòng vô tính Phi lao được đưa vào sản xuất qui mô lớn. Đã xây dựng được 192 nhà giâm hom với tổng diện tích khoảng 50 ha, 13 phòng thí nghiệm và cơ sở sản xuất cây bằng công nghệ nhân giống in vitro. Hàng năm cung cấp cho trồng rừng được 115 triệu cây hom và 17 triệu cây mô. (Báo cáo Cục phát triển lâm nghiệp – 2003). Từ năm 1997 đến nay, các đơn vị thuộc Tổng công ty lâm nghiệp Việt Nam đã trồng được hàng vạn ha rừng bằng cây mô, cây hom. Năng suất rừng trồng bằng dòng vô tính cao sản Bạch đàn đạt 20 m3/ha/năm. Cần tiếp tục tuyển chọn, lai tạo ra những giống mới có năng suất, chất lượng cao hơn nữa, đặc biệt chú ý đến tính chống chịu điều kiện môi trường bất lợi. Mặt khác chú ý đúng mức nghiên cứu áp dụng các biện pháp kỹ thuật lâm sinh phù hợp để phát huy tối đa vốn gen ưu việt của các dòng vô tính để đưa năng suất rừng trồng lên cao hơn nữa.

Vấn đề có ý nghĩa quyết định trong giâm hom là làm cho hom ra rễ, loại rễ này thường là rễ bất định, không có nguồn gốc sẵn trong hom. Khả năng hình thành rễ lại phụ thuộc vào nhiều nhân tố: đặc điểm di truyền của loài cây, bộ phận cây lấy vật liệu giống, vị trí của nó trên cây, loại tế bào đã phân hóa của nó, đồng thời vào điều kiện môi trường giâm hom (xem phần trên). Vì vậy ngoài việc chọn hom, cần có môi trường giâm hom phù hợp tạo điều kiện thuận lợi nhất cho hom ra rễ.


Giâm hom cây lá kim thường tiến hành vào cuối vụ đông, cho cây lá rộng thường xanh như Trà mi, Đỗ quyên… thực hiện vào mùa hè, sau khi chồi mới ra vụ xuân đã sinh trưởng ổn định. Giâm hom cho Bạch đàn, Keo có thể tiến hành từ vụ xuân cho đến cuối vụ thu, cho cây rụng lá mùa đông như Mơ, Mận, Đào… tiến hành vào đầu vụ xuân.

Hom được lấy từ vườn vật liệu hoặc trực tiếp từ chồi của gốc cây nhiều tuổi được chặt trước khi lấy hom. Hom phải khoẻ mạnh, chưa hóa gỗ hoàn toàn, chưa có chồi bên. Hom cắt về sử dụng ngay, nếu phải vận chuyển xa phải để trong hộp lạnh và ẩm. Cắt cành thành từng đoạn có 2-3 chồi ngủ, cắt bỏ 2/3 phiến lá, phần gốc hom không để lá. Ngâm hom trong dung dịch Benlat 0,1 % trong 10 phút để phòng nấm bệnh. Chấm gốc hom vào dung dịch chất kích thích ra rễ rồi cắm hom lên luống (giá thể). Chú ý cắm hom thẳng đứng để rễ cây hom được cân đối.

Nhà giâm hom hiện đại được lợp bằng các vật liệu Cacbon chỉ cho ánh sáng có lợi cho hom đi qua. Nhà giâm hom thông dụng, rẻ tiền có thể sử dụng tấm đan bằng sợi nhựa thẫm mầu để cản bớt ánh sáng, giữẩm bằng các lổng nilon trong cho từng luống. Luống giâm hom nên để cao cách mặt đất 70 cm, có gờ cao 10 cm. Trứơc khi cắm hom phải phun nước ẩm cho giá thể và đảo đều cho xốp, thoáng khí; sau khi cắm hom, cần phun sương cho toàn bộ nhà hom. Giá thể giâm hom phải đủẩm nhưng tuyệt đối không được úng nước. Hệ thống phun sương mù trong nhà hom đảm bảo giữ ẩm cho hom là thiết bị quan trọng, hệ thống này hoạt động ngắt quãng từ khi mặt trời mọc đến khi mặt trời lặn. Để đảm bảo thoáng khí, có thể sử dụng hệ thống quạt hút gió cho nhà hom. Chất lượng nước phun có ảnh hưởng khá lớn đến hình thành cây hom. Nước có nhiều Canxi, Manhe có lợi cho hom giâm, nhiều cacbonat Nat ri, Kali không có lợi.

Nhà giâm hom sử dụng hệ thống phun sương mù
Nhà giâm hom sử dụng hệ thống phun sương mù
Các loại vòi phun sương
Các loại vòi phun sương
Quạt hút gió trong nhà hom
Quạt hút gió trong nhà hom

Sau khi hom đã ra rễ và chồi, cần phối hợp chăm sóc với huấn luyện cho cây hom để đủ tiêu chuẩn mang trồng. Phương pháp huấn luyện thông thường là giảm dần lượng nước tưới, tăng cường độ ánh sáng dần dần. Hom Thông, Phi Lao,… có thể sử dụng cát sông làm giá thể để giâm cho kết quả tốt. Hom Keo, Bạch Đàn,… thường được cắm trực tiếp vào bầu đất, khi cây hom ra rễ dễ vận chuyển đem trồng. Cần xác định thời điểm giâm hom phù hợp để có cây hom phục vụ trồng rừng đúng thời vụ cho từng địa phương có mùa trồng rừng nhất định.

Ý kiến mọi người cho bài viết này

Chưa có ý kiến nào cho bài viết Giâm hom như thế nào?. Mọi người đang mong chờ đóng ý kiến của bạn.

Ý kiến của bạn