LIÊN HỆ QUẢNG CÁO: 0989.467.685 - info@caytrongvatnuoi.com

Đặc điểm sinh lý của hạt

Chỉnh sửa lúc 07/01/2019

Khi hạt đã phát triển đầy đủ, thành thục nhưng không thể nảy mầm được do có một cơ chế ngăn cản sự nảy mầm của chúng khi nó còn ở trên cây. Cơ chế đó là độ ẩm và sự ngủ trong của hạt (một trong những đặc điểm sinh lý của hạt).

Có một số loài cây, hạt chín nảy mầm được trên cây gọi là những loài thai sinh, đặc tính này do nhân tố di truyền và môi trường kiểm soát. Hạt của các cây họ cam quýt nảy mầm được ngay trong quả chín trên cây thuộc loại này. Hạt của cây Đước (Rhizophora mangle) nảy mầm ngay trên cây là một hình thức thích nghi với môi trường đất ngập mặn ven biển.

Độ ẩm của hạt có vai trò quan trọng trong việc bảo quản hạt. Dựa vào đặc điểm về độ ẩm của hạt có thể phân thành ba kiểu:

1. Ở nhiều loài cây, hạt và quả mất nước dần trong quá trình chín. Độ ẩm của hạt giảm xuống 30% ở trên cây và tiếp tục giảm sau khi thu hoạch và cất trữ. Trong trạng thái này, hạt không thể nảy mầm được.

2. Một số loài khác, hạt khô thấp hơn mức nhất định (30 – 50%) sẽ nhanh chóng mất sức nảy mầm (Dương, Thích… ). Quả của những loài cây này chín sớm vào mùa hè và hạt nảy mầm ngay, một số loài khác có quả chín vào mùa thu và tồn tại trong đất ẩm qua đông (Sồi, Dẻ …).

3. Hạt của các loài cây thuộc kiểu thứ ba có dạng: Hạt đã khô được bao bọc trong quả tươi, mô tươi bảo vệ hạt khỏi tác hại của môi trường.

Ngủ là một thuật ngữ được sử dụng rộng rãi trong sinh lý thực vật để biểu thị trạng thái không sinh trưởng của bộ phận ở cây do kết quả của tác động bởi nhân tố bên trong hoặc bên ngoài. Hạt ngủ là hạt không thể nảy mầm được ngay cả trong điều kiện có đủ nước, nhiệt độ, lượng oxy thích hợp và phôi vẫn sống.

Hạt cứng là những hạt không hấp thụ được nước qua vỏ của nó.

Ngủ trong (ngủ sơ cấp) là ngủ do các nhân tố bên trong hạt gây ra khống chế sự nảy mầm của hạt mặc dù hạt đã chín trên cây và cả sau khi thu hoạch một khoảng thời gian nhất định.


Ngủ ngoài (ngủ thứ cấp) hiện tượng ngủ do những nhân tố bên ngoài như độ ẩm, nhiệt độ… gây ra.

Chín sinh lý là quá trình biến đổi sinh lý của hạt sau khi thu hoạch cho đến khi chín thành thục.

Hạt của nhiều loài cây có dạng ngủ trong, đây cũng là một hoạt động nằm trong quá trình phát triển của hạt. Hai nguyên lý của cơ chế này là:

– Sự tích luỹ các chất kìm hãm sinh trưởng ảnh hưởng đến sự phân hóa các mô của quả và hạt.

– Sự phát triển của vỏ bọc hạt đã kiểm soát sự mất nước, thấm khí và lọc các chất kìm hãm sinh trưởng.

Nhiều chất hóa học tự nhiên kìm hãm nảy mầm của hạt đã được tách chiết từ hạt và quả. Những chất kìm hãm hạt nảy mầm có trong quả tươi nhiều khi là những chất thông thường như đường hoặc muối với nồng độ cao. Với nhiều loài cây thì Abxixit Axit là chất kìm hãm nảy mầm của hạt tự nhiên có trong quả và hạt, xuất hiện và tích lũy trong quá trình chín của hạt. Tương tác giữa các nhân tố kìm hãm và kích thích nảy mầm đã kiểm soát sự nảy mầm của hạt.

Vỏ bọc hạt đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát nảy mầm của hạt. vỏ bọc hạt hình thành từ lớp vỏ ngoài, trong quá trình hạt chín, vỏ hình thành cấu trúc sợi, cứng và khô dần. Ở nhiều loài cây, lớp trong vỏ bọc quả có dạng màng bán thấm, hoạt động tích cực trong quá trình chín của hạt khi hạt còn ở trên cây và sau khi tách khỏi cây mẹ. Một trong các vai trò đó là kiểm soát sự ngủ trong của hạt.

Ba kiểu vỏ bọc hạt và sự ngủ trong của hạt
Ba kiểu vỏ bọc hạt và sự ngủ trong của hạt

Quá trình chín của hạt có nhiều biến đổi hóa học xảy ra bên trong hạt. Một trong những biến đổi quan trọng là sự giảm lượng nước trong mô của hạt, trong một số trường hợp dẫn đến nứt hoặc nổ hạt. Những biến đổi bên trong cũng kèm theo những thay đổi về hình thái bên ngoài như màu sắc của vỏ quả, vỏ hạt.

Bạn có muốn nhận nội dung tương tự Cây lấy thân qua email không?