Các giai đoạn nhân giống invitro

Có thể chia các giai đoạn nhân giống invitro – quá trình nhân giống bằng phương pháp nuôi cấy mô và tế bào thành 4 giai đoạn: Chuẩn bị, cấy khởi động, nhân giống vật liệu và tạo rễ – huấn luyện.

Giai đoạn 1:Giai đoạn chuẩn bị:

Giai đoạn này được coi như là một bước thuần hóa vật liệu để nuôi cấy. Đưa cây từ ngoài rừng về nuôi trồng để chúng thích ứng với hoàn cảnh mới, giảm bớt nguồn bệnh ở mẫu cấy và tạo điều kiện chủ động về nguồn mẫu vật cho công tác nuôi cấy. Trong điều kiện cần thiết có thể tác động các biện pháp làm trẻ hóa vật liệu nhân giống hoặc thụ phấn nhân tạo cho những loài rất khó thụ phấn trong điều kiện tự nhiên.

Giai đoạn 2: Cấy khởi động:

Đặt các mẫu cấy đã được khử trùng vào môi trường nuôi cấy. Kết quả của giai đoạn này phụ thuộc vào việc chọn mẫu nuôi cấy, nguồn bệnh trên nó và môi trường nuôi cấy. Mẫu cấy phải còn non, tốt nhất là chưa hóa gỗ. Bộ phận của cây được chọn làm mẫu cấy phụ thuộc vào hình thức nhân giống thích hợp cho từng loài cây và đặc biệt là đúng giai đoạn phát triển, đảm bảo mẫu cấy ít bị nấm bệnh và phát triển tốt. Đối với các loài cây thân gỗ (bạch đàn, keo…) mẫu cấy thường được sử dụng là các chồi bên. Cần làm sạch nguồn bệnh ở mẫu trước khi cấy bằng cách rửa sạch nhiều lần bằng nước sạch, sau đó ngâm mẫu trong dung dịch Canxi hypoclorit 1%, Natri hypoclorit 2% trong thời gian từ 10 – 30 phút hoặc trong HgCl2 nồng độ 0,1% trong 10 phút.

Trong quá trình khử trùng mẫu cấy phải hết sức thận trọng, không được làm ảnh hưởng đến sức sống của mẫu cấy. Đối với mẫu dễ bị hóa nâu, hóa đen khi nuôi cấy, môi trường thường được bổ sung than hoạt tính hoặc trước khi cấy ngâm mẫu trong hỗn hợp Axit Ascobic và Axit Xitric (25 – 150 mg/lít mỗi loại).


Ánh sáng và nhiệt độ trong giai đoạn này là cần thiết nhưng không quan trọng lắm. Có thể sử dụng ánh sáng của đèn huỳnh quang 1000 lux liên tục hoặc theo chu kỳ tuỳ theo loài cây. Nhiệt độ phòng nuôi ban ngày 20 – 25°C, ban đêm 16 – 17°C.

Giai đoạn 3: Nhân nhanh vật liệu nuôi cấy:

Mục tiêu chính của giai đoạn này là kích thích vật liệu nuôi cấy phát sinh nhiều chồi để cung cấp cho giai đoạn tạo rễ. Vật liệu nuôi cấy là thể chồi, chồi được tạo ra từ giai đoạn cấy khởi động. Môi trường nuôi cấy cơ bản giống với môi trường ở giai đoạn trước, trong đó thành phần các Xitokinin và tỷ lệ của chúng với các chất Auxin đóng vai trò quan trọng. Các thể chồi và chồi được nuôi cấy ở giai đoạn này rất non trẻ và nhạy cảm với môi trường nuôi cấy, đặc biệt là chồi điều hòa sinh trưởng. Đối với Bạch đàn E. urophylla, chồi ở giai đoạn này phân chia rất mạnh trong môi trường Murashige và Skoog có bổ sung Myo – inositol 100 mg/1 và 0,3mg/l BAP + 0,2mg/l Kinetin, thời gian phân chia gần như vô hạn. Thời gian chiếu sáng 12 – 16h/ngày, nhiệt độ ban ngày: 25 – 30°C.

Giai đoạn 4: Tạo rễ và huấn luyện:

Tạo rễ là giai đoạn quan trọng để có được cây con hoàn chỉnh. Cần loại bỏ các chất kích thích tạo chồi và phân chia chồi, thay vào đó là một số Auxin kích thích tạo rễ. Tuỳ theo loài cây mà sử dụng loại Auxin và nồng độ cho phù hợp. Thông thường IBA và NAA với nồng độ 1 – 5mg/l tạo rễ tốt cho chồi của nhiều loài cây thân gỗ. Trong một số trường hợp đặc biệt nếu chồi tạo được quá nhỏ và ngắn, phải sử dụng 1 – 5mg/l GA3 và một số hợp chất hữu cơ như nước dừa non… bổ sung vào môi trường để đạt tiêu chuẩn cây con chuyển sang khu huấn luyện. Thông thường cây con tạo ra được huấn luyện bằng cách tăng cường độ ánh sáng và bổ sung ánh sáng đỏ, chuyển dần ra điều kiện chiếu sáng ngoài trời, khi thấy cây xanh đậm và cứng cáp mới kết thúc giai đoạn in vitro và cấy vào bầu đất. Giai đoạn này có thể kéo dài vài tuần lễ tuỳ theo loài cây và mùa sinh trưởng.

Nhân giống chuối bằng phương pháp Invitro
Nhân giống chuối bằng phương pháp Invitro

Chuyển cây in vitro ra vườn ươm: Cây in vitro (plantlit) tuy đã được huấn luyện song vì được nuôi dưỡng trong điều kiện tốt và vô trùng nên khi đưa ra vườn ươm phải thận trọng để đạt kết quả tốt. Bầu đất hoặc luống cấy phải tơi xốp, ít hoặc không có mầm bệnh, đặc biệt phải giữ đủ ẩm đất và không khí trong 7-10 ngày đầu ở điều kiện tương tự như khi giâm hom: ánh sáng tán xạ, cường độ yếu, nhiệt độ vừa phải. Khi cây sinh trưởng ổn định mới bỏ dàn che và tưới như cây ươm từ hạt. Có thể sử dụng những cây mô làm nguồn vật liệu để giâm hom tiếp tục tạo nhiều cây hom, nâng cao hệ số nhân giống và giảm giá thành cây con tạo được.

Ý kiến mọi người cho bài viết này

Chưa có ý kiến nào cho bài viết Các giai đoạn nhân giống invitro. Mọi người đang mong chờ đóng ý kiến của bạn.

Ý kiến của bạn