LIÊN HỆ QUẢNG CÁO: 0989.467.685 - info@caytrongvatnuoi.com

Đặc điểm thân và cành cây chè

Chỉnh sửa lúc 06/10/2018

Đặc điểm thân cây chè

Chè có một thân chính nhưng không rõ rệt, thân chè thuộc dạng thân đa mầm. Trong điều kiện sinh trưởng tự nhiên không đốn tỉa, thân chè dạng thẳng, sinh trưởng theo thế đơn trục, thiết diện tròn.

Thân và cành chè phân nhánh liên tục và không rõ rệt hình thành các cấp cành khác nhau. Dựa vào đặc điểm sinh trưởng của thân và đặc điểm phân cành (số cành, vị trí phân cành), người ta chia các thân chè ra 03 dạng:

Cây chè Shan cổ thụ có thân gỗ

Cây chè Shan cổ thụ có thân gỗ

Dạng thân gỗ (thân chè shan, chè assamica): thân cao, to, để tự nhiên có thể cao đến 15 – 20 m, có thân chính rõ rệt, đường kính thân to. Mức độ phân cành ít, vị trí phân cành cao, do đó nếu để tự nhiên, không đốn sẽ rất khó khăn trong thu hoạch.

Dạng thân nữa gỗ (thân chè Trung Quốc lá to): là dạng thân trung gian, cây để mọc tự nhiên có thể đạt 6 – 10 m, có thân chính tương đối rõ rệt, vị trí phân cành tương đối cao, thường cách cổ rể khoảng 20 – 30 cm.

Dạng thân bụi (thân của các thứ chè Trung Quốc lá nhỏ, chè Nhật Bản): cây không có thân chính rõ rệt, tán cây rộng, thấp, mức độ phân cành nhiều, mạnh. Kích thước các cấp cành gần bằng nhau. Vị trí phân cành thấp nhất.

Cây chè Trung Quốc lá nhỏ có thân bụi

Cây chè Trung Quốc lá nhỏ có thân bụi

Các dạng tán chè. 1. Dạng tán thẳng đứng; 2. Dạng tán trung gian; 3. Dạng tán ngang

Các dạng tán chè. 1. Dạng tán thẳng đứng; 2. Dạng tán trung gian; 3. Dạng tán ngang

Dạng tán thẳng đứng (còn được gọi là tán suốt chỉ): góc phân cành hẹp; tán cao, nhỏ, hẹp chiều ngang (chè shan, assamica mọc tự nhiên).

Dạng tán ngang (hay còn được gọi là dạng tán mâm xôi): góc phân cành lớn; tán to ngang, mặt tán rộng (tán chè Trung Quốc lá nhỏ).

Dạng tán trung gian (hay tán cầu hay tán nữa cầu): mang các đặc điểm trung gian giữa tán thẳng đứng và tán ngang, góc phân cành trung bình (tán chè Trung Quốc lá lớn).

Hình dạng tán chè là một trong những chỉ tiêu để tuyển chọn giống chè: giống chè tốt là có giống chè có khả năng phân tán lớn. Tán chè càng to, diện tích tán càng rộng à điểm sinh trưởng càng nhiều à số lượng búp lớn à sản lượng cao.

Ngoài ra, tán chè rộng sẽ làm tăng độ che phủ, giúp vườn chè mau giao tán, giảm được xói mòn. Trong công tác giống, người ta thường chú ý đếu kiểu hình tán ngang, vì mặt tán rộng, có tiềm năng cho năng suất cao.

Các biện pháp kỹ thuật tác động vào cây chè, đặc biệt kỹ thuật đốn, hái tạo hình, đốn hàng năm và thu hoạch búp đều phải lưu ý đến kích thước của tán chè, sao cho tán chè phát triển đồng đều, to, rộng.

Đọc thêm  Công dụng của cây chè xanh

Tuy nhiên cần lưu ý phân tích tương quan giữa hai chỉ tiêu diện tích tán và mật độ búp trên tán ảnh hưởng đến năng suất cây chè.

Cành chè

Cành chè phát triển từ các loại mầm dinh dưỡng. Cành chè gồm nhiều lóng, mỗi lóng mang theo một lá và một mầm nách. Chiều dài mỗi lóng biến đổi từ 1 – 10cm tuỳ giống, điều kiện ngoại cảnh và các biện pháp kỹ thuật tác động. Thường những giống chè cho năng suất cao thì có chiều dài lóng lớn (mâu thuẩn giữa năng suất và phẩm chất).

Cây chè có đặc tính phân cành liên tục, cấp cành chè không rõ rệt. Đây là một trong những cơ sở khoa học của kỹ thuật đốn, hái chè. Đốn, hái chè đúng kỹ thuật sẽ giúp loại bỏ cành tăm hương, giảm sâu bệnh, kích thích các chồi phát triển nhanh, mạnh và đồng đều trên toàn mặt tán.

Cách phân cành chè

Cách phân cành chè

Dựa vào vị trí phát sinh của cành chè, người ta phân biệt các cấp cành chè:


– Cành cấp 1: là những cành phát triển từ mầm dinh dưỡng trên thân.

– Cành cấp 2: xuất hiện từ cành cấp 1. Tương tự, chè có thể có đến cành cấp 4, 5…

Cách phân cành của chè Trung Quốc lá nhỏ

Cách phân cành của chè Trung Quốc lá nhỏ

Cành ở cấp càng cao thì kích thước càng nhỏ và khả năng sinh trưởng dinh dưỡng càng yếu dần; cành quá nhỏ gọi là cành tăm hương. Búp hình thành trên các cành nhỏ thường sinh trưởng yếu, kích thước nhỏ và hay bị mù xòe.

Trong điều kiện tự nhiên, tùy thứ chè và vùng sinh thái, mỗi năm có thể hình thành từ 2 – 4 cấp cành, còn trong điều kiện thâm canh, mỗi năm có thể hình thành 6 – 7 cấp cành.

Kích thước và màu sắc cành chè thay đổi theo giống chè, tuổi cành chè (thường cành chè non có màu xanh thẩm, cành chè bánh tẻ có màu xanh nhạt, cành chè già thường có màu xám), cấp cành, điều kiện ngoại cảnh và chăm sóc.

Trong những điều kiện thích hợp nhất định, cành chè có khả năng phát triển thành một cá thể hoàn chỉnh. Đây là cơ sở của kỹ thuật nhân giống bằng phương pháp giâm cành ở cây chè.

Các quan sát thực tế cho thấy: những cành được hình thành từ các mầm dinh dưỡng càng sát gốc thì kích thước càng to, khả năng sinh trưởng dinh dưỡng càng mạnh, còn những cành được hình thành từ các mầm dinh dưỡng ở phía ngọn thường có kích thước nhỏ, sinh trưởng dinh dưỡng yếu, dễ ra hoa kết quả, chóng mù xòe (vận dụng lý luận tuổi phát dục).

Tương tự, những cành ở giữa tán thường có hoạt động sinh trưởng dinh dưỡng mạnh hơn những cành mọc ở ngoài mép tán. Những mầm ở gần mặt tán thường dễ phát động hình thành cành chè hơn những mầm dưới xa mặt tán (vận dụng lý thuyết hiện tượng ưu thế ngọn).

Đọc thêm  Cây rau diếp

Hệ thống thân và cành chè tạo nên bộ khung tán cho cây chè. Giống chè có năng suất cao là giống chè có bộ khung tán lớn, trên đó mật độ cành thích hợp và phân bố đều:

+ Cành ít quá à số lượng búp ít à năng suất thấp.

+ Mật độ cành cao quá à búp nhiều, nhưng búp nhỏ và tỷ lệ búp mù cao à năng suất thấp và phẩm chất giảm.

(Tuy nhiên, tương quan giữa mật độ cành và sản lượng búp trên tán là tương quan không chặt, hệ số tương quan là r = 0,710 ± 0,044 (Bakhơtatze)).

Trong thực tế sản xuất, nếu để cây chè mọc tự nhiên thì thân cây sẽ cao trong khi mặt tán nhỏ à khó thu hoạch, năng suất búp lại thấp à khi xây dựng các biện pháp kỹ thuật chăm sóc và quản lý cây chè, người ta rất lưu ý đến biện pháp đốn, hái tạo hình, cũng như kỹ thuật đốn, hái chè kinh doanh sao cho cây chè có bộ khung tán lớn, cân đối. Tuy nhiên cũng còn một số nơi hiện nay chè được để mọc tự nhiên, không đốn tỉa: chè để cắt cành bánh tẻ nấu uống không qua chế biến hoặc vườn giống chè hạt.

 

Bạn có muốn nhận nội dung tương tự Cây lấy lá qua email không?