LIÊN HỆ QUẢNG CÁO: 0989.467.685 - info@caytrongvatnuoi.com

Giới thiệu cây có múi

Chỉnh sửa lúc 11/10/2018

Cam, quýt, bưởi là những loại quả giàu Vitamin C. Cực kì dễ sử dụng với nhiều cách chế biến, dễ trồng, chăm sóc. Mời bạn đọc theo dõi bài viết giới thiệu cây có múi để nắm được những đặc điểm chung của cam, quýt, bưởi.

Hình thái cây có múi

Rễ

Cam, quýt, bưởi thuộc loại rễ trụ có rễ nhánh rất phát triển. Có nấm (Micorhiza) sống cộng sinh ở lớp biểu bì hút nước cung cấp cho cây, đồng thời cung cấp muối khoáng và lượng nhỏ chất hữu cơ. Do đặc điểm này mà cam quýt không ưa trồng sâu. Bộ rễ vì vậy mà phân bố nông, rộng và dày đặc, tập trung gần lớp đất mặt (10 – 25cm) và phát triển mạnh chủ yếu là rễ bạt định. Rễ hoạt động ở thời kỳ 1 – 8 năm tuổi sau khi trồng. Rễ tái sinh kém và suy yếu dần ở sau thời kỳ cực thịnh vào năm thứ 7 – 8. Ở nước ta, từ tháng 2 đến tháng 9 dương lịch rễ cam quýt sinh trưởng và phát triển mạnh nhất.

Rễ quýt sợ đất chặt, bí và không phát triển được ở những nơi có mực nước ngầm cao, thích hợp với đất có sa cấu sét nhẹ, thoáng khí không bị rã khi gặp mưa.

Rễ bưởi, rễ cam ngọt, cam đắng có bộ rễ mọc sâu hơn các loài cam quýt khác.

Mỗi năm rễ có 3 lần sinh trưởng phát triển và có 3 cao điểm: Lần thứ nhất rễ phát triển sau đợt cây ra hoa, ra đọt và phục hồi sinh trưởng, lần này số lượng rễ ra rất nhiêu. Lần thứ hai giữa đợt ra đọt hè và thu nên số lượng rễ phát triển ít. Lần thứ 3 sau khi trái và hạt đã phát dục xong, hàm lượng chất hoà tan trong dần dần chuyển hoá thành đường, nên rễ ít bị ức chê, số lượng rễ lúc này có tăng nhiều hơn lần thứ hai.

Các cây cam quýt nhân giống bằng hạt và ghép lên gốc ghép gieo hạt có bộ rễ ăn sâu nhưng phần bố hẹp và ít rễ hút. Cây chiết và cây giâm cành có bộ rễ ăn nông nhưng nhiễu rễ hút phân bố rộng và tự điều tiết được tầng sâu phân bố theo những thay đổi của điều kiện bên ngoài, nhất là mực nước ngầm.

Thân, cành

Thuộc loại thân gỗ, có dạng bán bụi, cành phân tán mạnh. Thân và cành có gai, gai rụng khi đạt độ tuổi già nhất định.

Cành phát triển theo lối hợp trục, khi cành mọc dài đến một khoảng nhất định thi dừng lại, các mầm bên dưới đỉnh sinh trưởng sẽ mọc ra, các cành thứ cấp này cũng mọc đến một khoảng nhất định thì dừng lại và các mầm bên dưới đỉnh sinh trưởng lại tiếp tục phát triển giống như cũ. Cành được phân thành các loại như cành mang trái, cành mẹ, cành dinh dưỡng, cành vượt.

Đọc thêm  Kỹ thuật chăm sóc quýt hồng

Cây trưởng thành có 4 – 6 cành chính. Việc tạo thành thân chính tùy thuộc vào kỹ thuật tạo tán ngay từ khi cây mới phát triển. Chiều cao cây, hình thái tán cây tùy thuộc vào điều kiện sống và phương thức nhân giống.

Cành cây cam, quýt, bưởi có thể có gai hoặc không có gai. Có những loại có gai khi cành còn non và rụng gai khi cây đã lớn già. Hoặc một số giống, loài cam quýt không có gai nhưng khi nhân giống bằng hạt lại xuất hiện rất nhiều gai trên thân và cành. Cành ở cấp càng cao càng ít gai và gai ngắn.

Hình thái cây cam, quýt, bưởi rất đa dạng: tán rộng, tán chặt, tán thưa. Tán bao gồm tán hình tròn, tán hình cầu, hình tháp, hình phễu, hình chổi xê,… Cách phân cành: phân cành hướng ngọn, phân cành ngang, phân cành hỗn hợp,…

Lá cam, quýt, bưởi có múi thuộc dạng lá đơn, mọc xen, thắt ở giữa chia lá thành cánh lá và phiến lá, lá có cuống lá, gân lá hình lông chim, lá bóng dày có chứa tinh dầu. Khi già lá co lại.

Lá có hình dạng rất khác nhau. Lá các loài cam quýt có chia thùy chạc ba, hình ôvan, hình trứng lộn ngược, hình thoi. Lá thường có eo lá hoặc không có, eo lá có thể to hoặc nhỏ.

Các loài quýt lá thường có đuôi chẻ lõm xuống ở mút lá.

Hoa

Hoa cam, quýt, bưởi có múi có 2 loại: hoa đủ và hoa dị hình.


Hoa đủ cánh dài, mọc thành chùm có 6 cánh hoa hoặc đơn độc (ở loài Poncirus trifoliata). Nhị có thể có phấn hoặc không có phấn, số nhị thường gấp 4 lần số cánh hoa, xếp thành hai vòng, nhị hợp. Bầu có 10 – 14 ngăn (múi). Hoa có mùi thơm hấp dẫn côn trùng. Các loài trong chi Citrus có hoa quả đậu trên cành 1 năm, ít khi đậu quả trên cành năm trước.

Hoa dị hình là hoa phát triển không đầy đủ cuống và cánh ngắn có hình thù khác hẳn so với hoa đủ và thường có số lượng ít, chỉ khoảng 10 – 20% tổng số hoa trên cây.

hoa bưởi

hoa bưởi

Quả và hạt

Quả có hình cầu hoặc hình cầu dẹp ở hai đầu, có từ 8-14 múi, mỗi múi có từ 0 – 20 hạt.

Màu sắc quả thay đổi tùy theo giống, loài và đồng thời tùy thuộc vào điều kiện sinh thái. Thường thì các loại cam, quýt có vỏ màu vàng da cam ở các giống chín sớm (khi có nhiệt độ cao) và màu đỏ da cam ở các giống chín muộn. Một số loài bưởi, quýt trồng ở miền Nam Việt Nam (vùng nhiệt đới điển hình) có vỏ quả màu xanh hoặc vỏ màu xanh có những vệt vàng.

Mặt ngoài vỏ có lớp sừng chứa nhiều túi tinh dầu. Lớp giữa vỏ ngoài và vách múi là một tầng vỏ trắng xốp (còn gọi là abêđo). Vỏ quả có thể tách dễ dàng khỏi thịt quả như các loài quýt, nhưng lại khó tách như các loài cam.

Đọc thêm  Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây nhãn

Cây cam, quýt, bưởi đậu quả nhờ thụ phấn chéo hoặc tự thụ phấn, hoặc không qua thụ phấn. Nếu không qua thụ phấn sẽ hình thành quả không hạt (quả chính sinh).

Hạt cam, quýt phần lớn là đa phôi, khoảng 0-13phôi. Chỉ riêng hạt bưởi và các giống lai của chúng là đơn phôi. Hạt các loài chi phụ Papeda cũng đơn phôi.

Gieo 1 hạt cam, quýt, bưởi thường tạo được 2-4 cây, trong đó chỉ có 1 cây mọc từ phôi hữu tính, còn lại là các cây phôi tâm. Các cây phôi tâm về cơ bản mang các đặc điểm tính trạng của cây mẹ. Trong một số trường hợp có xuất hiện một số tính trạng mới, trong đó có những tính trạng có lợi như chịu hạn, chịu lạnh, năng suất cao, phẩm chất quả tốt.

Yêu cầu sinh thái

Nhiệt độ

Cây có múi (cam, quýt, bưởi) có thể sống và phát triển được trong khoảng nhiệt độ 13 – 38°C, thích hợp nhất là 23 – 29°C. Dưới 13°C cây ngừng sinh trưởng, dưới âm 5°C cây sẽ bị chết.

Nhiệt độ ảnh hưởng đến phẩm chất và phát triển của trái. Ở ĐBSCL do có nhiệt độ cao và ẩm độ thấp nên trái thường chín sớm, vị ngọt, nhưng vỏ có màu sắc không đẹp.

Ánh sáng

Cây cam, quýt, bưởi không thích hợp với ánh sáng trực tiếp, cường độ ánh sáng thích hợp nhất khoảng 10.000-15.000 lux (tương đương với ánh sáng lúc 9 giờ sáng và 4 – 5 giờ chiều trong mùa nắng).

cây cam canh

Cây cam Canh

Nước

Cây có múi có nhu cầu về nước rất lớn, nhất là trong thời kỳ cây ra hoa và kết quả. Mặt khác, cây có múi cũng rất mẫn cảm với điều kiện ngập nước. Trong mùa mưa, nếu mực nước ngầm trong đất cao và không thoát nước kịp, cây sẽ bị thối rễ, vàng lá và chết. Trong mùa nắng và những ngày khô hạn trong mùa mưa, cần phải tưới nước để duy trì sự phát triển nhanh của cây. Độ mặn trong nước tưới không quá 0,2% (2g/lít nước).

Đất trồng

Cam, quýt, bưởi thích hợp với các loại đất có tầng canh tác dày từ 0,5 – 1m, thành phần cơ giới nhẹ hoặc trung bình.

Đất thịt pha, màu mỡ, tơi xốp, thông thoáng, thoát nước tốt, pH nước từ 5,5 – 7,0 có hàm lượng hữu cơ cao >3%, ít bị nhiễm mặn, mực thủy cấp thấp dưới 0,8m.

Nhân giống cam, quýt, bưởi

Bạn có muốn nhận nội dung tương tự Cây ăn quả qua email không?